Raport międzynarodowy

Władimir Putin zdecydował o zwiększeniu liczebności rosyjskiego wojska o ponad 100 tysięcy osób. Jakie może mieć to znaczenie dla przebiegu wojny? Jakie dziś są straty armii rosyjskiej? Witold Jurasz przytacza ukraińskie, amerykańskie i brytyjskie statystyki i ocenia, że do decyzji Putina należy podejść z dużym spokojem. Podobnie jak do informacji o sytuacji na froncie. "Ta wojna coraz bardziej przypomina wojnę pozycyjną" - uważa dziennikarz Onetu. W tym odcinku Witold Jurasz dosadnie komentuje też postulat części środowisk prawicowych dotyczący wyjścia Polski z Unii Europejskiej. "Wyjście z UE jest niezgodne z polską racją stanu" - stwierdza. Na argument o 'powrocie suwerenności' odpowiada sarkazmem - "Ukraina też jest bardzo suwerenna". Ponadto tłumaczy, dlaczego, w jego opinii, "nadskakiwanie Niemcom nie jest dowodem życzliwości wobec Niemiec" i zdradza, jaka jest nowa "miotła" w polskim MSZ. Cały odcinek do wysłuchania w aplikacji Onet Audio.

Dr Dominik Héjj politolog i ekspert w tematyce węgierskiej, tłumaczy, jakie są Węgry Victora Orbána i na czym polega fenomen węgierskiego premiera, który zajmuje to stanowisko nieprzerwanie od 12 lat. "To jest człowiek, który chciałby przywrócenia pozycji Węgier w Europie" - wyjaśnia gość Witolda Jurasza i dodaje: "Victor Orbán zakłada, że w nowym podziale geopolitycznym Rosja będzie odgrywała tak dużą rolę, że Węgry będą beneficjentem tego układu". Zwraca przy tym uwagę, że na Węgrzech nie używa się w tym kontekście słowa "prorosyjskość", ale "prowęgierskość". O sposobie rządzenia Victora Orbána gość Witolda Jurasza mówi - "hegemoniczny", a o demokracji na Węgrzech - "ograniczona". Zdaniem dr. Héjja Unia Europejska "przespała" proces reformy sądownictwa i systemu medialnego w tym kraju. "Mam wrażenie, że teraz w pośpiechu próbuje to nadrobić, ale już się nie da. To jest nie do odczarowania" - podsumowuje. W "Raporcie międzynarodowym" o roli mediów, Ukrainie, konformizmie, korupcji i wartościach na Węgrzech.

Za nami pół roku wojny w Ukrainie. Kim są ludzie, dzięki heroicznej postawie których Ukraina wciąż się broni? Kim są ludzie Wołodymyra Zełenskiego? O tym w "Raporcie międzynarodowym" opowiada Witold Jurasz, a na liście wymienia m.in. generałów, polityków i doradców. "Mówiąc o wojnie nie sposób nie ocenić też postawy władz Polski" - stwierdza dziennikarz Onetu i wskazuje co, jego zdaniem, należy docenić w tej postawie. "To, że ta władza ma skłonność do niezważania na naszych sojuszników europejskich, w przypadku wojny w Ukrainie jest faktem pozytywnym, bo gdybyśmy mieli dostosowywać nasze działania do głównych sojuszników europejskich, to byłoby źle, a nie dobrze" - wyjaśnia Jurasz, który podejmuje także wątek unijnych wiz dla Rosjan oraz kwestię polityki Komisji Europejskiej wobec Polski w kontekście kontrowersyjnej wypowiedzi prof. Zdzisława Krasnodębskiego. "To, co powiedział prof. Krasnodębski, jest bezdennie głupie" - stwierdza Witold Jurasz, ale jak ocenia, "bezdennie głupi jest też bezkrytyczny euroentuzjazm".

Czy świat arabski zmierza w kierunku Zachodu? Jak silny wpływ na politykę międzynarodową i sytuację w Europie mają decyzje podejmowane na Bliskim Wschodzie? O tym w "Raporcie międzynarodowym" rozmawiają Witold Jurasz i Krzysztof Płomiński, arabista, były ambasador RP w Iraku i Arabii Saudyjskiej. "W Arabii Saudyjskiej dokonują się dość gruntowne zmiany, realizowane w taki sposób, żeby nie naruszyć tkanki politycznej" - zwraca uwagę gość dziennikarza Onetu. Tłumaczy, jak przebiegają reformy społeczne i obyczajowe w tym kraju i jak zmienia się pozycja kobiet. Wyjaśnia też, w jaki sposób Arabia Saudyjska przyczyniła się do upadku ZSRR i do transformacji ustrojowej w Polsce. "Bardzo często nie doceniamy geopolityki i nie łączymy decyzji saudyjskiej z tym, co doprowadziło również do przełomu we Wschodniej Europie i naszej pełnej suwerenności" - mówi Krzysztof Płomiński. W rozmowie także m.in. sprawa brutalnego zabójstwa Dżamala Chaszodżdżiego, analiza wojny iracko-irańskiej i jej konsekwencji oraz wątek porozumienia nuklearnego z Iranem.

Daria Dugina zginęła w sobotę pod Moskwą. Auto, którym podróżowała, w wyniku eksplozji stanęło w płomieniach. "Wszystko wskazuje na to, że zginęła w samochodzie, którym miał jechać jej ojciec" - mówi Witold Jurasz i przytacza hipotezy, które pojawiły się po zamachu: o odpowiedzialności "partii pokoju" lub "partii wojny" w rosyjskich służbach, odpowiedzialności służb ukraińskich, w końcu o odpowiedzialności samego Kremla. Czy informacje, które pojawiają się w przestrzeni publicznej, mogą ostatecznie rozstrzygać, że za zamachem stoją Rosjanie? "Jak ktoś głosi takie teorie, to znaczy, że Rosji nie zna" - komentuje dziennikarz Onetu. Dlaczego, jego zdaniem, nie należy wykluczać Ukraińców jako sprawców? Kim była Daria Dugina? Jaki jest faktyczny wpływ jej ojca - Aleksandra Dugina - na Władimira Putina? O tym w pierwszej części "Raportu międzynarodowego". W drugiej części Witold Jurasz opowiada o rosyjskich mitach, półprawdach i kłamstwach, które kształtują sposób myślenia zachodnioeuropejskich elit i społeczeństw na temat Rosji.

Kolejne ataki ukraińskiej armii na rosyjskie cele na Krymie. "Skoro były to ataki rakietowe, to są dwie możliwości: albo Ukraińcy zaatakowali swoimi rakietami, albo dostali rakiety do systemów HIMARS, które mają zasięg około 300 km" - analizuje Witold Jurasz. Czy w związku z tym celem ataków może stać się także most Krymski? Jaki wpłynęłoby to na sytuację na froncie? "Militarnie zniszczenie mostu nie zmieniałoby zasadniczo sytuacji" - ocenia dziennikarz Onetu. Jego zdaniem taki atak mógłby mieć w tej chwili znaczenie nie tyle wojskowe, co propagandowe. W "Raporcie międzynarodowym" także m.in. o powołaniu w Wilnie białoruskiego rządu na uchodźstwie i o tym, co publikują w internecie rosyjskie kanały opozycyjne. "Rosja to późny ZSRR z dodatkiem galerii handlowych i kredytu" - cytuje Witold Jurasz.

Według danych spisowych społeczność polska w krajach byłego ZSRR liczy ok. 700 tys. osób. Do kraju jak dotąd sprowadziliśmy ok. 10 tysięcy repatriantów. "Z jednej strony był moralny obowiązek, że trzeba tym Polakom pomóc (…), ale z drugiej strony była też koncepcja, żeby Polacy zostawali w tych nowych państwach na Wschodzie i byli 'pomostem' we wzajemnych relacjach" - mówi Andrzej Chodkiewicz, były dyrektor Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" i dyplomata. W rozmowie z Witoldem Juraszem opowiada o tym, ile Polska wydaje na repatriacje i jak wiele osób rocznie jest w stanie za te pieniądze przyjąć. Mówi, jaka jest mniejszość polska w krajach poradzieckich i jak zmienia się jej struktura. "Większość działaczy polskich to są ludzie w starszym wieku. Młodzież, korzystając z takich możliwości, jak Karta Polaka, ułatwiająca nabycie obywatelstwa polskiego, studia w Polsce, praca w Polsce, opuszcza Wschód" - tłumaczy gość dziennikarza Onetu. Czy już wkrótce na Wschodzie nie będzie polskiej mniejszości? Jaka jest sytuacja Polaków na Białorusi, a jaka w Rosji? O repatriacjach i repatriantach, polskości i depolonizacji w "Raporcie międzynarodowym".

Kłęby dymu nad Krymem. Czy zniszczenia w rosyjskiej bazie lotniczej to wynik ataku ukraińskich sił specjalnych? "Samo dostarczenie tam sił specjalnych byłoby niesamowicie skomplikowaną operacją" - mówi ekspert ds. wojskowych Jarosław Wolski i dodaje, że w jego opinii można wykluczyć taki scenariusz. Tłumaczy, w jaki sposób mogło dojść do ataku i co konkretnie było jego celem. "Rosjanie, łamiąc jakiekolwiek zasady bezpieczeństwa, między samolotami postawili cztery blaszane hale, w których składowane były setki ton amunicji. I dokładnie te cele interesowały Ukraińców" - opisuje gość Witolda Jurasza. Czy to początek kontrofensywy ukraińskiej? Odpowiedź w "Raporcie międzynarodowym". W rozmowie także o tym, jak działają sankcje nakładane na Rosję, jak wygląda wojskowa współpraca Ukrainy z Zachodem i z jakimi problemami mierzą się obie strony konfliktu. "Czas gra na korzyść Ukrainy" - konkluduje Jarosław Wolski. Ekspert rozmawia też z Witoldem Juraszem o zakupach dla polskiego wojska i politycznym podłożu problemów z nimi związanych.

Czy Białoruś jeszcze w sierpniu włączy się w wojnę w Ukrainę? Takie informacje pojawiają się ze strony białoruskiej opozycji. "Mówi się, że byłyby to siły specjalne białoruskie, które miałyby atakować wzdłuż granicy polsko-ukraińskiej punkty przerzutu zachodniego sprzętu" - przytacza Witold Jurasz, a o ryzyko takiego scenariusza pyta Annę Marię Dyner, analityczkę Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. "Jest mi trudno uwierzyć w to, że Alaksandr Łukaszenka do tego stopnia zatracił swój polityczny instynkt, żeby się na takie działania zdecydować" - ocenia rozmówczyni dziennikarza Onetu. Czym mogłoby zakończyć się oficjalne zaangażowanie Białorusi w wojnę? Jak duży jest stopień niezależności Mińska od Moskwy? Na co cierpi białoruska opozycja? Jak dziś wygląda sytuacja na granicy polsko-białoruskiej? W "Raporcie międzynarodowym" o Białorusi w dwa lata po sfałszowanych przez reżim Łukaszenki wyborach.

Eksport ziarna z Ukrainy odblokowany, na południu trwa inicjatywa ukraińska. Jak dziś wygląda sytuacja na froncie? "To perspektywa dość odległa, ale Ukraina w istocie będzie mogła odbić Chersoń" - analizuje Witold Jurasz. Zwraca przy tym uwagę, że "zajęcie Chersonia przez Rosjan nie byłoby możliwe, gdyby nie zdrada w ukraińskich szeregach". Tę zdradę dziennikarz Onetu kategoryzuje i kolejno omawia w drugiej części podcastu. W pierwszej skupia się na kontrowersyjnym raporcie Amnesty International dotyczącym taktyki ukraińskiego wojska, która to taktyka ma, według organizacji, narażać ludność cywilną. "Pewien brak proporcji jest czymś, co powoduje, że patrzę na ten raport krytycznie" - mówi Witold Jurasz. Równocześnie jednak podkreśla, że "niestety te zarzuty są w znacznym stopniu prawdziwe, rzeczywiście taktyka strony ukraińskiej jest dość ryzykowna". W "Raporcie międzynarodowym" m.in. o politycznej poprawności, awanturze o wiarygodność i zaufaniu z dozą nieufności.