Raport międzynarodowy

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Czy w Rosji istnieje realna opozycja? Jeśli tak, to wokół kogo jest skupiona? O tym Witold Jurasz rozmawia z dr Agnieszką Bryc z UMK w Toruniu. „Problem z rosyjską opozycją jest taki, że tam nie ma lidera" – mówi o ruchu dysydenckim w Rosji rozmówczyni dziennikarza Onetu. „To nie jest jedna grupa" – dodaje. Choć uwaga skupia się dziś wokół Aleksieja Nawalnego, to zdaniem dr Agnieszki Bryc nie ma on zdolności jednoczenia opozycji. „Ostatni raz taką umiejętność miał Borys Niemcow" – ocenia. Jaka jest historia jego porażki? Co kryje się za sformułowaniem „liberalna banieczka"? Kim są osoby związane z rosyjską opozycją? I czy są wśród nich agenci Kremla? Odpowiedzi w „Raporcie międzynarodowym". W tym odcinku także o szacowanym potencjale opozycyjnym w Rosji, wiarygodności dysydentów, „Z-patriotach" i realnym zagrożeniu dla Putina - gdzie go szukać?

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Do Witolda Jurasza w roli współprowadzącego podcast „Raport międzynarodowy" dołącza Zbigniew Parafianowicz z Dziennika Gazety Prawnej. Dwaj dziennikarze omawiają najważniejsze wydarzenia polityki światowej, nie zawsze się ze sobą zgadzając. To dyskusja poważna, ale z dozą dystansu. Dyskusja o polityce zagranicznej i bezpieczeństwie, wojnach, rewolucjach i dyplomacji. W pierwszym odcinku w nowej formule główny temat to przeszukanie domu ukraińskiego oligarchy Ihora Kołomojskiego, twórcy kariery Wołodymyra Zełenskiego i jego byłego sojusznika. „Zełenski próbuje dokonać ponownego podziału własności w Ukrainie i ponownego podziału wpływu" – tłumaczy Zbigniew Parafianowicz. Na czym polegała umowa między Zełenskim a Kołomojskim? Jaką rolę odgrywają we współczesnej Ukrainie oligarchowie? Gdzie dziś jest Ukraina w kontekście gospodarczo-biznesowym? O tym w „Raporcie międzynarodowym". Ponadto m.in.: kto szykuje się do ofensywy na wojennym froncie i o co dziś toczą się walki, czy reżim Łukaszenki już chwieje się w posadach, jakie tajemnice kryją rozmowy między Ukrainą a Rosją z przełomu lutego i marca ubiegłego roku. Wśród podejmowanych tematów także zmiana na stanowisku prezydenta Czech, giełda nazwisk przed wyborem nowego sekretarza generalnego NATO oraz relacje polsko-niemieckie w kontekście wypowiedzi byłego ambasadora Niemiec w Polsce Rolfa Nikela.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Gościem Witolda Jurasza w „Raporcie międzynarodowym" jest Adam Kobieracki, były zastępca sekretarza generalnego NATO i absolwent MGIMO - uczelni, której absolwenci w ostatnim czasie zostali gremialnie zwolnieni z polskiego MSZ. Tymczasem Adam Kobieracki jako absolwent moskiewskiego uniwersytetu bez przeszkód pełnił ważne funkcje w NATO. „Lord Robertson, przyjmując mnie do pracy w Sojuszu, powiedział, że bardzo liczy na to, że moja wiedza o Rosji i znajomość Rosjan pomogą Sojuszowi zrozumieć, o co Rosjanom chodzi" – tłumaczy dyplomata. Co mówi o Rosji? „To, że stało się, co się stało, nie oznacza, że Rosja nie miała szans cywilizacyjnych w latach 90." - stwierdza i wskazuje, jaki błąd popełnił Zachód po rozpadzie ZSRR. „Myśmy nigdy Rosji nie pokazali, że ona przegrała Zimną Wojnę. Zachód robił wszystko, żeby Rosji osłodzić tę porażkę" – ocenia. Co myśli o inwazji Rosji na Ukrainę? „Nie wiem, jak to się skończy, ale moim zdaniem wojna jest na lata, a sam konflikt jest na dekady. To jest bardzo zła wiadomość dla Ukrainy" – konkluduje. Czy pomogą dostawy broni dla Kijowa? Czy po czołgach przyjdzie czas na przekazanie Ukrainie myśliwców F-16? „To będzie zależało od sytuacji na froncie" – wskazuje gość Witolda Jurasza. „Większych tabu po stronie zachodniej co do przekazywania sprzętu nie ma" – dodaje. W „Raporcie międzynarodowym" także o znaczeniu rozszerzenia NATO, o tym, czy Turcja jest w stanie zablokować członkostwo Szwecji i Finlandii w Sojuszu, czy Polska i kraje bałtyckie były swego czasu członkami NATO drugiej kategorii i o planach ewentualnościowych dla wschodniej flanki na początku XXI wieku. „Na Zachodzie zakładano, że zagrożenie wojskowe porównywalne do zagrożenia sowieckiego na terytorium Rosji już nie powstanie. Powstało" – mówi Adam Kobieracki.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Czy era ropy naftowej jako surowca, który kreuje politykę międzynarodową, już się kończy? Czy Putin miał tę świadomość, decydując się na inwazję na Ukrainę? Jakie są prognozy dla surowców? Jaką rolę ropa naftowa odegrała w upadku ZSRR? I kiedy kraje arabskie odkryły, że dzięki ropie mogą wpływać na bieg wydarzeń politycznych w skali świata? O tym w rozmowie z Witoldem Juraszem opowiada Andrzej Krajewski, historyk, publicysta Dziennika Gazety Prawnej, autor książki „Ropa. Krew cywilizacji". - Saudyjczycy przestraszyli się tego, że Związek Radziecki opanuje nie tylko Afganistan, ale też bardzo mocno swoją obecność zaznaczy w rejonie Zatoki Perskiej – mówi Krajewski. Jak zaznacza, wówczas właśnie ropa odegrała kluczową rolę w budowaniu koalicji saudyjsko-amerykańskiej. - Jednym ze wspólnych interesów było osłabienie ZSRR - dodaje. Po której stronie dzisiaj są Saudyjczycy? Odpowiedź w drugiej części „Raportu międzynarodowego". Pierwsza część to podsumowanie bieżących wydarzeń przez Witolda Jurasza, a w niej m.in. o tym, jak wideobloger obnażył „ćwierćinteligencję" popularnego rosyjskiego aktora, kto w istocie wpłynął na decyzję Niemiec o przekazaniu Ukrainie Leopardów 2 i co cechuje „putinowskiego człowieka".

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Piotr Maciążek ekspert rynku energetycznego razem z Witoldem Juraszem komentują sytuację na europejskim rynku energetycznym. „Teoretycznie suchą stopą przeszliśmy przez kryzys, ale dużym kosztem" – mówi gość dziennikarza Onetu. Co pomogło? Przede wszystkim łagodna zima. „Ewidentnie, chociaż efekt cieplarniany nie jest dobrą informacją, to uratowało Europę, bo zużycie gazu było minimalne. (…) To jest bardzo zła informacja dla Władimira Putina, bo w okolicach marca/kwietnia będzie się kończyć sezon grzewczy, a poziom magazynów pozostanie ekstremalnie wysoki" – tłumaczy Piotr Maciążek. Czy to oznacza bezpieczeństwo energetyczne w kolejnym sezonie? Gość Witolda Jurasza jest ostrożny w ocenach i podkreśla, że Europa jest daleka od poczucia komfortu. A jak na bezpieczeństwo energetyczne wpływają decyzje polityczne europejskich przywódców? W „Raporcie międzynarodowym" m.in. o „niemieckim piwocie energetycznym", polskiej polityce paliwowej i tarczach antykryzysowych. „Przyjdzie moment, że szokowo zostaną podniesione ceny gazu, ten moment jest tylko przesunięty w czasie" – komentuje Piotr Maciążek. Jednocześnie wskazuje, za co można Polskę pochwalić.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Polski obóz władzy oburzyła wypowiedź szefa austriackiej dyplomacji Alexandra Schallenberga. Czy słusznie? „Austria jest państwem neutralnym. Neutralność niestety oznacza, że również w takich sytuacjach, jak wojna w Ukrainie, to państwo nie będzie się zachowywać tak, jak byśmy chcieli" – ocenia Witold Jurasz. Jednocześnie podkreśla, że „to nie jest szczęśliwa wypowiedź". Podejmuje się więc analizy tych słów i analizy reakcji na nie polskich władz. „W rodzinie państw uprawiających cywilizowaną dyplomację niemożliwe jest, żeby w ten sposób się odnosić do wypowiedzi szefa dyplomacji kraju, z którym się jest w sojuszu, co prawda nie obronnym, ale gospodarczym" – luźno parafrazuje słowa wiceministra spraw zagranicznych Pawła Jabłońskiego. W tym odcinku Witold Jurasz uwagę skupia jednak głównie wokół wydarzeń w Rosji. Komentuje słowa Siergieja Ławrowa i Jewgienija Prigożyna, a przede wszystkim wystąpienie Władimira Putina w Petersburgu, podczas którego nie ogłosił on - mimo takich spekulacji - kolejnej fali mobilizacji. "Władimir Putin ma nad nami gigantyczną przewagę, bo cały czas jesteśmy skupieni na tym, co powie, co zrobi, jak zmarszczy brew" – podsumowuje dziennikarz Onetu. Mówi też o tym, czego można dowiedzieć się z rosyjskiego internetu.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. U Witolda Jurasza gości Łukasz Warzecha, prawicowy publicysta związany m.in. z tygodnikiem „Do Rzeczy" i „Onetem", a impulsem do jego zaproszenia była dla Jurasza wymiana zdań między Warzechą a Jakubem Kumochem, do niedawna szefem Biura Polityki Międzynarodowej Kancelarii Prezydenta RP. Komentarze ministra Kumocha pod adresem Łukasza Warzechy Witold Jurasz nazywa „próbą medialnego zabójstwa". „Nie czuję się prorosyjski" – odpowiada publicysta na zarzuty wobec niego kierowane. „Jakub Kumoch uważa, że każdy kto odchyla się od tej linii, którą on prezentuje – on, pan prezydent Duda, pan premier Morawiecki – to jest w zasadzie prorosyjski. Jeżeli tak szeroko zdefiniujemy prorosyjskość, to oznacza, że kasujemy jakąkolwiek debatę, również taką, którą tutaj teraz prowadzimy. Nie ma na nią miejsca" – kontynuuje Warzecha. „Nie mam żadnych złudzeń co do Rosji. Pisałem to wielokrotnie, że uważam Rosję - w sensie cywilizacyjnym - za swego rodzaju antycywilizację. (…) Nie może być w tej chwili mowy o jakimkolwiek ułożeniu sobie dobrych relacji z Rosją, (…) ale w jakiejś perspektywie trzeba Rosję wkomponować w nasz plan" – dodaje. W „Raporcie międzynarodowym" o definicji zwycięstwa, rusofobii, dostawach broni i historycznych rozliczeniach.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. „Tolerowaliśmy sytuację, w której czołowy działacz polskiej mniejszości był równocześnie działaczem w istocie opozycyjnym. (…) Andrzej Poczobut powinien rozdzielać te funkcje" – komentuje proces Andrzeja Poczobuta Witold Jurasz. „Spodziewam się, że dostanie długi wyrok, bo teraz takie wyroki na Białorusi zapadają" – dodaje dziennikarz Onetu i tłumaczy, dlaczego jest w tej kwestii pesymistą. Jednocześnie bije się w pierś, komentując karierę charge d'affaires Polski na Białorusi Marcina Wojciechowskiego. O co chodzi? Odpowiedź w „Raporcie międzynarodowym". Na początek jednak rosyjski atak na Dniepr i wysyp krytycznych komentarzy. Nie wobec Rosji, lecz wobec USA i Ukrainy. Czy można porównywać wojnę w Ukrainie do interwencji amerykańskich w Syrii, Iraku i Afganistanie? Czy można porównywać ofensywę ukraińską do rosyjskich ataków? Witold Jurasz w swojej ocenie jest jednoznaczny. „Jest fundamentalna różnica" – mówi. „Ukraińcy mają moralne prawo broniąc się, atakować cele rosyjskie, a czasami w wyniku tych ataków również po stronie rosyjskiej zginą cywile. Czy Ukraińcy prowadzą te ataki na Rosję w taki sposób, żeby maksymalizować straty cywilne? Nie, starają się te straty minimalizować. Czy Rosjanie starają się te straty minimalizować? Nie" – zwraca uwagę Jurasz. A co z niemiecką zgodą na przekazanie Ukrainie czołgów Leopard 2? „W interesie Ukrainy jest, żebyśmy o tę zgodę wystąpili" – wskazuje dziennikarz Onetu. Na koniec rozważania o tym, jak powinno zachować się NATO, gdyby Rosja posunęła się dalej. Na Zachód.

Pełnej wersji podcastu posłuchasz w aplikacji Onet Audio. Polska zadeklarowała dostawę czternastu Leopardów 2 Ukrainie. Zanim jednak niemieckie czołgi trafią na front, zgodę na ich przekazanie powinien wydać Berlin. Jak tę sytuację komentuje Witold Jurasz? „Nie jestem skłonny uważać deklaracji prezydenta Dudy za przedwczesną czy niewłaściwą. (…) Nie wyobrażam sobie, żeby Niemcy miały publicznie zgłosić sprzeciw" – mówi. Argumentuje też, dlaczego należy dostarczać broń Ukrainie. Wcześniej jednak wspomina o zmianie na stanowisku dowódcy wojsk w Ukrainie. Objął je Walerij Gierasimow, szef Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Co to oznacza dla przebiegu wojny? Czy generał rośnie w siłę? „Generał Gierasimow znaczy niewiele, dlatego że w rosyjskiej elicie władzy nikt wywodzący się z wojska nic znaczyć nie może" – ocenia Witold Jurasz. Jak więc interpretować tę zmianę? Jak kalkuluje Putin? I jaka jest prawda o metodach rządzenia w Rosji? Witold Jurasz opisuje ją, przytaczając pewien arabski dowcip. A odnosząc się do tekstu w amerykańskim magazynie „Foreign Affairs", tłumaczy, czy Europa bez Stanów Zjednoczonych posiada realny potencjał obronny.

Czym jest soft power? I jak ją wykorzystać? Z dr Agnieszką Bryc z UMK w Toruniu Witold Jurasz rozmawia o sile „miękkich" argumentów. „Miękka siła różni się tym od twardej siły, że nie musi sięgać po kij i marchewkę, nie musi sięgać do przemocy i przymusu" – tłumaczy rozmówczyni dziennikarza Onetu. Jak dodaje dr Bryc, soft power "przynosi zawsze bardziej długofalowe rezultaty". Jakie znaczenie ma soft power w obliczu wojny w Ukrainie? Jak wykorzystuje ją Rosja? Co jest naszą soft power w relacjach z Ukrainą, a co mogłoby być w relacjach z Zachodem? „Polska mogłaby poważnie wykorzystać szansę, jaką mamy, czyli stać się hubem edukacyjnym, uniwersyteckim" – wskazuje dr Agnieszka Bryc. „Polityka na tym polega, że nie robimy jej w sposób ostentacyjny" – dodaje. A czy z soft power można „przedobrzyć"? O elementach miękkiej siły, które często umykają uwadze – rzetelności mediów, jakości dyplomacji, sposobie rządzenia – i ich umiejętnym wykorzystywaniu, a także o smart power dziś w „Raporcie międzynarodowym". Na wstępie jednak o wyrzucaniu z polskiego MSZ absolwentów moskiewskiego MGIMO. „To jest zwyczajnie w świecie świństwo" – komentuje Witold Jurasz.