Het Mediaforum

De publieke omroep moet flink bezuinigen. En als het aan de drie formerende partijen ligt, betekent dat dat de dertien omroepen die er nu zijn onder vier verschillende omroephuizen moeten gaan werken. Daarnaast worden de NOS en de NTR een taakomroep. Dit kwam uit het commissiedebat over de mediabegroting. "Dit is tegen de wil van de VVD in, die eigenlijk drie omroephuizen en een taakomroep wilde. Dus je zou kunnen zeggen dat de formerende partijen hier een eerste concessie doen aan hun belangrijkste gedoogpartner GL-PvdA", zegt Sjirk Kuijper, verslaggever bij het Nederlands Dagblad. "Maar niemand weet wat precies de graad van de samenwerking binnen een omroephuis zal zijn." "De spagaat waar omroepen in zitten, is dat ze wel hun eigen identiteit moeten behouden, maar ook meer samen moeten werken", ziet Hans van Soest, politiek verslaggever bij het AD. "Een voordeel van de verschillende omroephuizen is wel dat je samen kunt werken op dingen die je vroeger apart deed, bijvoorbeeld kantoorfuncties, distributie of marketing."

ICE, de immigratiedienst in de VS, heeft afgelopen weekend weer een Amerikaan doodgeschoten. Alex Pretti hielp een omvergeduwde vrouw, waarna hij traangas op zich gespoten kreeg en een agent van de federale dienst vervolgens vijf schoten loste. Volgens de regering had Pretti een wapen bij zich en belemmerde hij de missie van ICE. Kristi Noem, de minister van Binnenlandse veiligheid, bestempelde Pretti vrijwel direct als binnenlandse terrorist. "We hebben in de VS te maken met een overheid die de 'alternative truth' tot een kunst heeft verheven. Ze liegen", reageert Paul Römer, oud-directeur radio en tv bij Talpa. "De noodweer waar ze zich op beroepen, zie je niet op de beelden", zegt Xander van der Wulp, hoofdredacteur van NOS Sport. 

Het was een intense geopolitieke nieuwsweek: Trumps importheffingen aan landen die militairen naar Groenland willen sturen, het World Economic Forum in Davos waar Trump vertelde Groenland niet in te willen nemen met geweld, het nieuws dat de heffingen voorlopig weer van de baan zijn, maar ook dat er een Groenland-raamwerk in de maak is. Hoe moeten de media omgaan met al dat geopolitieke nieuws? Welk nieuws geef je wel en geen aandacht? "Om maar iets te maken van alle gekte, proberen media het nieuws, bijvoorbeeld over de inname van Groenland, te ontleden, maar ze hebben een grotere verantwoordelijkheid om te zeggen dat het niet wettelijk is en waarom het niet wettelijk is. Door in het nieuws mee te gaan, normaliseer je zijn acties ook", zegt columnist en schrijver Haroon Ali. "Het viel mij op dat zowel voor- als tegenstanders van Trump aan het woord kwamen, maar dat die een gelijk podium kregen. Maar als de ene partij op basis van misinformatie iets vertelt, blijven we als kijker, luisteraar of lezer in verwarring achter", vertelt Sander Heijne, hoofdredacteur van Vrij Nederland.

Na uren vertraging landde president Trump gisteren in Zwitserland om het World Economic Forum in Davos toe te spreken. De toespraak duurde meer dan een uur, waarin hij loog, maar ook belangrijk dingen zei over bijvoorbeeld Groenland. Wat benoem je en wat niet? Hoe weeg je zijn uitspraken? Volgens Lucas Waagmeester, adjunct-hoofdredacteur bij NOS Nieuws, moet je daarover constant in gesprek blijven op redacties. "We zijn heel erg geneigd om te denken dat we te veel gaan zeggen wat we er zelf van vinden, dat is bij Trump vaak een valkuil." Maar zeggen dat hij liegt in zijn speech is volgens Waagmeester geen waardeoordeel maar een feit. Spraakmaker en journalist Jos de Groot vond dat ook sterk aan de bijdrage van correspondent Kysia Hekster in het journaal. "Trump zei dat hij nooit iets aan de NAVO heeft gehad, dat weerlegde ze heel duidelijk." De Groot vond het goed dat niet alleen de quote werd uitgezonden, maar dat er duidelijk bij werd gezegd dat het niet klopte. Daan Bonenkamp, hoofdredacteur van Twentsche Courant Tubantia, denkt dat er vaak lastige keuzes moeten worden gemaakt. "Je hebt bij wijze van spreken nog langer dan de speech nodig om alle onzin uit de speech te kunnen weerleggen."

Het is crisis bij de PVV. Zeven van de 26 PVV-Kamerleden zijn gisteren opgestapt vanwege felle kritiek op partijleider Wilders. De Kamerleden zijn het oneens met de koers van de partij. Onder leiding van Gidi Markuszower starten de Kamerleden nu een nieuwe fractie. In de media werd veel gespeculeerd over de gevolgen voor het minderheidskabinet, maar er werden maar weinig écht kritische vragen gesteld, bijvoorbeeld over het AIVD-onderzoek naar Markuszower en zijn wapenbezit. "Het verbaasde me het meest dat er werd benoemd dat het kansen biedt voor het kabinet, maar hij ís gewoon het PVV-partijprogramma", zegt politiek commentator Kees Boonman. Ook Henrike van Gelder was ontevreden over de vragen die journalisten stelden aan Markuszower. "De bevraging was te weinig kritisch. Ik kan me niet aan de gedachte onttrekken dat journalisten, en misschien ook andere politici, zich verkneukelen om deze bonje en daarmee voorbijgaan aan wie ze precies aan tafel hebben zitten", zegt Henrike van Gelder, hoofdredacteur van Kidsweek. Aan tafel zitten Kees Boonman, Henrike van Gelder en Spraakmaker Niko Wanders.

Het is een jaar geleden dat Trump aan zijn presidentschap begon: een jaar waarin het nieuws uit Amerika ons om de oren vloog. Ook vandaag weer, want Trump deelde een tekstbericht dat hij ontving van NAVO-baas Rutte. Daarin prijst hij de president voor zijn werk in Syrië, Gaza en Oekraïne en hoopt dat er een oplossing voor Groenland wordt gevonden. Met zoveel nieuws uit het land, rijst de vraag wat je als nieuwsmedium wel en niet belicht. "Het is belangrijk om te constateren dat dit de strategie is waarmee Rutte de NAVO bij elkaar probeert te houden", zegt Pieter Klok, hoofdredacteur van de Volkskrant. Hij vindt het vooral belangrijk om aandacht te blijven besteden aan de verhalen van Amerikanen die lijden onder het beleid van Trump. "We moeten naar levens vragen, niet naar meningen. Hoe heeft Trump het leven van Amerikanen beïnvloed?" Volgens Niki van der Naald, adjunct-hoofdredacteur van de Gelderlander, moet je daarbij altijd nadenken over wie je als journalist belicht. "Je moet altijd nadenken over de mix van mensen die je in je verhaal aan het woord laat." 

AVROTROS heeft de documentairereeks 'Hila voorbij de Taliban' offline gehaald nadat één van de vrouwen in de serie door de Taliban is vastgezet. Hoewel niet bekend is of de Taliban haar heeft opgepakt vanwege haar aandeel in de documentaire hebben de makers uit voorzorg alle afleveringen offline gehaald. "Het feit dat een vrouw die aan onze serie heeft meegewerkt nu vastzit, raakt ons diep en verplicht ons om alles te doen wat in ons vermogen ligt", laat de omroep in een reactie weten. Hadden de makers wellicht sowieso moeten zeggen: we brengen de vrouwen niet herkenbaar in beeld ook al geven ze daar zelf wel toestemming voor? Onderzoeksjournalist Sofyan El Bouchtili vindt het heel logisch dat de deelnemende vrouwen zelf zijn betrokken bij die keuze. "Misschien is dit een van de laatste manieren om hun noodkreet naar buiten te krijgen. Als je alle stappen hebt doorlopen en mensen kiezen er toch voor, dan moet je daar ook naar schikken." Presentator Mandy Woelkens kent Hila Noorzai als iemand die voorzichtig te werk gaat. "Ze is een hele integere maker en heeft het ook met alleen maar hele integere mensen gemaakt." 

In Utrecht vond gistermiddag een grote explosie en brand plaats die sindsdien het nieuws domineerden. Met vier gewonden en geen zwaargewonden of doden lijkt de schade verder alleen materieel te zijn. Was de reactie van de media en hulpdiensten achteraf gezien passend? "Het viel me op hoe groot de journalistiek en de hulpdiensten dit oppakten", zegt podcastmaker Elger van der Wel. "Ik snap het, maar ik vraag me af of er evenveel aandacht voor was geweest als dit in een buitenwijk in Emmen was gebeurd." Marc Veeningen, hoofdredacteur Nieuws bij Talpa, begrijpt de reactie van de media goed. "Je weet nooit hoe breaking news zich ontwikkelt. Je moet elke keer een inschatting maken hoe je erop reageert."Aan tafel zitten Marc Veeningen, Elger van der Wel en Spraakmaker Marc Slors. Eveline van Rijswijk van het Taalteam sluit het mediaforum af.

Grok, de AI-chatbot van Elon Musk, wordt volop gebruikt op X, het voormalige Twitter. Gebruikers vragen de chatbot om naaktbeelden of geseksualiseerde poses te simuleren van bestaande foto's, voornamelijk van (bekende) vrouwen en meisjes. Inmiddels is dat achter een betaalmuur gezet, maar daar kunnen gebruikers ook omheen werken. "Musk verdient er ook nog eens aan", reageert AI-expert Laurens Vreekamp. "Een verbod op Grok zou het ontmoedigen. Als de drempel hoger wordt, nemen gelegenheidsmomenten af en dat voorkomt schade." Siebe Sietsma, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws, stelt dat er vrouwen "roedels mannen over zich heen krijgen" die hen "kapot" willen maken. "Die chatbots hebben extreem veel macht", zegt Sietsma. "We zijn in het Wilde Westen terechtgekomen waarbij makkelijk slachtoffers vallen. Maar mensen ervaren er ook veel plezier aan. Het is een veelzijdig fenomeen." Aan tafel zitten Laurens Vreekamp, Siebe Sietsma en Spraakmaker Ageeth Ouwehand.

Het is al dagen zeer onrustig in Iran. De massale protesten in het land hebben al een groot aantal slachtoffers geëist. Maar beelden van de protesten zien we maar weinig. En dan is het ook nog maar de vraag hoe echt die beelden zijn, aangezien het Iraanse regime er baat bij heeft om deze te beïnvloeden. Hoe breng je dan toch betrouwbaar en voldoende nieuws? "Dat is heel moeilijk, want de internet- en telefoonverbindingen zijn afgesloten", vertelt Wilma Haan, adjunct-hoofdredacteur van de NOS. "En met de Starlink-verbinding komt er wel wat beeldmateriaal van omstanders naar buiten en dat analyseren we met OSINT-specialisten die de beelden kunnen verifiëren." Volgens journalist en Amerikadeskundige Casper Thomas laten deze protesten ook goed zien "hoe belangrijk het is dat een redactie wortels heeft in de hele wereld". "Je moet overal thuis zijn." Politiek commentator Kees Boonman ziet ook hoe lastig het is om verslag te doen van de demonstraties. "Ik heb heel veel bewondering voor journalistieke redacties en correspondenten in de regio."Aan tafel zitten Kees Boonman, Wilma Haan en Spraakmaker Casper Thomas.