Nooit meer slapen

Wim Daniëls is schrijver. Hij schrijft verhalenbundels, poëzie en informatieve boeken over uiteenlopende onderwerpen. Inmiddels verschenen er tientallen boeken van zijn hand. Als taalkundige keert het onderwerp van taal vaak terug in zijn werk. Daarnaast staat Daniëls op de planken met theatercolleges en cabaretvoorstellingen. Sinds deze week is er het boek Op vakantie!, over de geschiedenis van de vrije tijd van Nederlanders. Tegenwoordig vliegen we voor een habbekrats naar een tropische bestemming. Maar nog niet zo heel lang geleden was dat voor velen onbetaalbaar. Wanneer gingen we voor het eerst ‘op vakantie’ en hoe gingen we dan op reis? Pieter van der Wielen spreekt met Wim Daniëls.

Dries Muus is journalist en schrijver. Hij schrijft over literatuur voor onder meer Vrij Nederland en De Correspondent en recenseert Nederlandse fictie voor Het Parool. In zijn debuutroman De afwijking bespreekt Muus homoseksualiteit in de voetballerij, een wereld van strikte heteronormen. De roman volgt het leven van de veertienjarige jongen Matthias, wiens leven op zijn kop komt te staan nadat een kleedkamergerucht zich razendsnel verspreidt via social media, de tribunes en zijn school: hij heeft een stijve onder de douche gehad. Het is een boek over verboden gevoelens en vernietigende normen. Pieter van der Wielen spreekt met Dries Muus.

Jeroen Brouwers wint de Libris Literatuur Prijs 2021 met zijn roman 'Cliënt E Busken'. Gijs Scholten van Aschat is te gast in Nooit Meer Slapen om te praten over het verhaal. Scholten van Aschat maakte een theatermonoloog van het stuk, dat gaat over een oude man in een verzorgingstehuis die weigert nog te spreken. Vastgebonden in een rolstoel met pampers om zijn billen woedt er een tirade in zijn hoofd. Gijs Scholten van Aschat is sinds 2010 verbonden aan Internationaal Theater Amsterdam. Ook speelde hij in vele films en televisieseries, zoals Tirza, De Poel en Publieke Werken. De monoloog 'Cliënt E Busken' van Gijs Scholten van Aschat zal aan het begin van het nieuwe theaterseizoen te zien zijn.

Khalid Amakran (1991) is fotograaf. Hij maakte drie jaar lang wekelijks portretten voor de serie Jong! in NRC Handelsblad. Zijn portretten over het verstilde leven in de lockdown maken op dit moment onderdeel uit van de serie 'Stil Leven' in de Kunsthal. Daarnaast was hij mede-curator voor de Eregalerij van de Nederlandse Fotografie, te zien in het Nederlands Fotomuseum wanneer de versoepelingen het toelaten. Amakran groeide op in de Rotterdamse wijk Spangen als zoon van ouders van Marokkaanse afkomst. Als albino werd hij vaak geconfronteerd met zijn uiterlijk. Met zijn foto’s focust hij op overeenkomsten en verschillen tussen diverse groepen en individuen. Lotje IJzermans spreekt met Khalid Amakran.

Marjan Minnesma is directeur van Stichting Urgenda. Ze is opgeleid als bedrijfskundige, filosoof en jurist. Na te hebben gewerkt bij onder meer Greenpeace en een aantal universiteiten richtte ze Urgenda op, een stichting die streeft naar een circulaire economie draaiend op duurzame energie en groene grondstoffen. Nu verschijnt Bezorgde brieven, een boek waarin een verzameling brieven van Minnesma en Jan Terlouw zijn opgenomen. Beide delen hun zorgen over klimaatverandering en de bedreigingen van de natuur en de mensheid. Het zijn geen doemberichten, maar ze proberen met heldere en mogelijke oplossing een andere aanpak voor de problemen voor te spiegelen. Pieter van der Wielen spreekt met Marjan Minnesma.

Annelien de Dijn is hoogleraar moderne politieke geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ze schreef eerder verschillende boeken over vrijheid. De Dijn ziet dat we vrijheid vaak beschouwen als iets wat beschermd dient te worden, bijvoorbeeld door grenzen te stellen aan onze overheden. Maar wie bedacht deze definitie en hoe is ze ontstaan? In haar boek Vrijheid reist ze door 2500 jaar vrijheidsgeschiedenis. De Dijn concludeert dat we onze hedendaagse visie op vrijheid niet te danken hebben aan de vrijheidsliefhebbers van het tijdperk van de revolutie, maar aan de vijanden van de democratie. Op Bevrijdingsdag spreekt Pieter van der Wielen met Annelien de Dijn. 

Michal Citroen is schrijver, historicus en radiomaker. In het najaar van 1945 kwam haar grootvader terug uit Auschwitz. Veel later vertelde hij haar hoe afschuwelijk de eerste jaren na de oorlog geweest waren: ‘De Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.’ Waren de joden eigenlijk nog wel welkom in Nederland? Twintig jaar geleden publiceerde Michal Citroen het boek U wordt door niemand verwacht, waarin zij op basis van talloze gesprekken met direct betrokkenen een onthutsend beeld schetst van de behandeling die Nederlandse joden na hun terugkeer uit de kampen of onderduik ten deel viel. Het standaardwerk van Citroen is nu uitgebreid en herzien uitgegeven. Op Dodenherdenking spreekt Pieter van der Wielen met Michal Citroen.

Nancy Vermeulen is een Vlaamse wetenschapper, piloot-instructeur en ruimteambassadeur. Ze studeerde natuurkunde en sterrenkunde en werkte als lijnpiloot, en in verschillende projecten gelieerd aan de ruimtevaart. Ze staat aan het hoofd van haar eigen Space Training Academy, waar ze toekomstige private astronauten opleidt. Nu is er Iedereen Ruimtevaarder, een boek waarin ze schrijft over de uitdagingen van de mens voorbij de dampkring. Politiek machtsvertoon, wetenschap, geschiedenis, filosofie en maatschappijkritiek vermengt ze met haar eigen levensverhaal en passie voor de ruimte. Pieter van der Wielen spreekt met Nancy Vermeulen.

Marijn Houwert is trauma-arts en schrijver. Naast zijn werk als traumachirurg in het UMC Utrecht is hij onderzoeker en begeleidt hij chirurgen in opleiding. Ook blogt hij voor Medisch Contact. Als traumachirurg werkt hij in een tamelijk onzichtbare branche. In het boek Zorg voor je mensen geeft hij daarin een inkijkje. Houwert schrijft over de schietpartij in de tram in Utrecht en een jonge moeder die een zelfmoordpoging doet, en hoe dat nooit went. Hij schrijft over de opleiding, de druk tot publiceren en promoveren, en het cliché van de ‘snijgeile’ chirurg die van voetbal en snelle auto’s houdt. Atze de Vrieze spreekt met Marijn Houwert.

Maartje Wortel is schrijver. Ze debuteerde in 2009 met de verhalenbundel Dit is jouw huis. Twee jaar later verscheen haar eerste roman Half Mens. Ook schreef ze columns voor NRC Next en Trouw. In het boek De Groef schrijft Wortel over de wandeling die ze jarenlang met een vriendin maakt door het Oosterpark in Amsterdam: jarenlang tien exact dezelfde rondjes. Plotseling verhuist de vriendin en moet Wortel een nieuw ritme vinden, of ze dat nou wil of niet. Ze schrijft over verlies en vrijheid, en over vastzitten en loslaten. Pieter van der Wielen spreekt met Maartje Wortel.