Nooit meer slapen

Tessa Cramer is futurist en hield 25 november haar lectorale rede aan de Fontys Hogeschool. Ze doet onderzoek naar de onzekere toekomst, die volgens haar van ons allemaal en niet enkel van de politici, beleidsmakers en planbureaus is. Ze organiseert het Onzekere Zaken Festival en heeft over hetzelfde onderwerp een gids en podcast, waarin wetenschappers, ontwerpers en kunstenaars hun visie op het onbekende geven. Pieter van der Wielen gaat met Tessa Cramer in gesprek.

In Japan kan je als je je kind hebt verloren of er nooit een hebt kunnen krijgen gewoon een levensechte replica bestellen die gebaseerd is op het genetisch materiaal van jou en je partner. Althans dat wordt beweerd in De Mitsukoshi Troostbaby Company, de nieuwe science fiction roman van Auke Hulst. Hierin bestelt Hulst’s alter ego een 7-jarige robotdochter die het verlies van een ongeboren kind moet goedmaken. Ondertussen probeert hij al schrijvend in z’n roman de loop der dingen zo te veranderen dat het kind alsnog geboren kan worden- al was het maar in een verhaal. Lotje Ijzermans gaat met Auke Hulst in gesprek.

Als een malafide Forrest Gump duikt meesteroplichter Piet van Haut constant op in de Belgische en Nederlandse geschiedenis. Van missverkiezingen tot de zaak Dutroux. Eens werd hij zelfs onthaald door minister-president Wim Kok en verbleef hij twee maanden op kosten van de staat in het Amstel Hotel. In dezelfde periode overtuigde hij de directeur van Lelystad Airport dat hij een oliesjeik was en maakte hij proefvluchten in verschillende Boeings. Schrijver Maarten Inghels dook in het leven van Piet van Haut en raakte verstrikt in een web van leugens en onverwachte onthullingen. Pieter van der Wielen sprak met Maarten Inghels.

Dat de Nederlandse man er alles aan doet om goed gekleed voor de dag te komen is allicht te herleiden uit het gegeven dat de stijlgids Man op z’n best van Volkskrantcolumnist en Esquire hoofdredacteur Arno Kantelberg al tijden niet meer leverbaar was. Gelukkig verschijnt er vier jaar na dato een herziende versie. De wereld is veranderd en daarmee ook het modebeeld. Dus schreef Kantelberg een aantal aanvullende katernen, want hoe kleedt de thuiswerkende man zich stijlvol? En welke kleren maken de man nu traditionele genderrollen steeds meer vervagen?

 Hoogendijk filmde jarenlang haar moeder die vanwege haar kamptrauma aan straatvrees leed en haar appartement decennia niet verliet. In Thuiswitz, die nu op het IDFA draait, toont ze haar moeder als een eigenzinnige en geestige vrouw die haar woonkamer tot een fijne vesting maakte van waaruit ze de wereld kon bekijken. En dan zijn er nog twee films die Hoogendijk onlangs afrondde: Schatten van de Krim, over een oude kunstcollectie die sinds Poetins annexatie van de Krim in het Amsterdamse Allard Pierson museum gegijzeld ligt en Licht over de wonderlijke componist Stockhausen.Pieter van der Wielen sprak met Oeke Hoogendijk

Gitarist en componist Corrie van Binsbergen staat bekend om haar collagefunk. Ze gaat daarom nooit voor maar één ding of genre. Ze werkte bovendien samen met talloze andere muzikanten én schrijvers als Remco Campert, Manon Uphoff en Toon Tellegen. Maar nu kiest ze dan eindelijk: voor het componeren om precies te zijn. Ze stopt als artistiek leider van haar eigen Stichting Brokken en organiseert nog één keer haar allerlaatste Brokken Festival in het Bimhuis.  

Met zijn essay De Fundamenten houdt Ramsey Nasr een vurig pleidooi voor het herstel van de instituties die onze samenleving bijeenhouden. Het werd afgelopen coronajaar een bestseller en leverde hem ook een wonderlijke ontmoeting met Rutte in het torentje op. In Nooit Meer Slapen vertelt de dichter en acteur over de wortels van zijn engagement en liefde voor de kunst, zijn fascinatie voor historische artefacten en draagt hij voor uit het net verschenen Nasr Compacter; een eerste bloemlezing van zijn gedichten. Lotje IJzermans sprak met Ramsey Nasr

Ontwerper Borre Akkersdijk won dit jaar de Dutch Design Award. Hij hackte breimachines en maakte een platform waarmee iedereen zijn eigen stoffen kan ontwerpen én die de textielindustrie met al zijn problemen veel transparanter maakt. Daarmee ziet hij een toekomst met een veel minder vervuilende en verspillende mode-industrie voor zich. 

Vorig jaar won Sander Kollaard de Libris Literatuur Prijs voor zijn boek Uit het leven van een hond. Nu is er een nieuwe roman: De Kleuren van Anna. Hij sprak met Pieter van der Wielen over de voor- en nadelen van laat debuteren, de overschatting van exceptioneel drama in literatuur en natuurlijk zijn nieuwe boek.

In Three Minutes – a Lengthening, die op het IDFA in première gaat, vormen drie minuten amateurfilm uit 1938 de basis voor een lange documentaire. Een Amerikaanse zakenman filmt het straatleven tijdens een bezoek aan zijn Poolse geboortestadje Nasielsk, waar op dat moment nog drieduizend joden woonden. Twee jaar later overleefden slechts honderd van hen de Shoa. Historica Bianca Stigter vertraagt in haar debuutfilm de beelden en zoomt in op details. Welke naam staat er op een winkelruit? Wie waren deze mensen, die zo vrolijk en nieuwsgierig de camera inkeken? Pieter van der Wielen ging met Bianca Stigter in gesprek