Elektryfikacja - podcast Jakuba Wiecha

JSW stoi na krawędzi bankructwa. Strata sięga miliardów złotych, a przyszłość firmy, która wydobywa surowiec krytyczny dla całej Unii Europejskiej, jest niepewna. Z jednej strony mamy nieustępliwe związki zawodowe, które mimo katastrofalnej sytuacji finansowej żądają podwyżek i grożą "płonącymi ulicami". Z drugiej - rząd, który rzuca absurdalne pomysły, jak włączenie górniczego giganta do Polskiej Grupy Zbrojeniowej, co mogłoby zniszczyć potencjał naszej zbrojeniówki. W środku tego sporu znajduje się strategicznie ważna firma, której upadek byłby ciosem dla polskiej i europejskiej gospodarki.Zapraszam Państwa na odcinek Elektryfikacji, w którym opowiadam, jak trudną i bolesną, ale konieczną transformację próbuje się zastąpić politycznym teatrem i szantażem, w którym nikt nie myśli o długofalowym interesie państwa.

W tym odcinku miałem nadawać ze Stanów Zjednoczonych. Zamiast tego, nagrywam go z powrotem w Polsce. Na kilka dni przed startem prestiżowego programu International Visitor Leadership Program (IVLP), moje zaproszenie zostało cofnięte. Choć oficjalnie powód nie został podany, w tym odcinku ujawniam to, co udało mi się ustalić nieoficjalnie. Ten odcinek to nie jest skarga. To deklaracja: nie dam się uciszyć i nie zamierzam rezygnować z poglądów ani pracy, która doprowadziła do tej sytuacji. Rolą mediów jest patrzeć władzy i grupom interesu na ręce, bez względu na konsekwencje. Z tego miejsca chcę też ogromnie podziękować za falę wsparcia, która napłynęła do mnie z każdej strony sceny publicznej.

Czy im więcej wiatraków i paneli fotowoltaicznych, tym droższy prąd? To teza, którą często słyszymy w debacie publicznej, a niedawno powtórzył ją Sławomir Mentzen, twierdząc, że tania energia z OZE to nieprawda. No to sprawdźmy, ile jest w tym prawdy, a ile manipulacji.To nie jest prosta historia. Z jednej strony mamy Danię i Niemcy z wysokim udziałem OZE i wysokimi cenami, z drugiej Hiszpanię, gdzie zielona energia idzie w parze z niższymi rachunkami. Rozłóżmy więc na czynniki pierwsze to, co naprawdę składa się na Twój rachunek za energię. Bo proste porównania prowadzą do błędnych wniosków.

Gdzie w codziennym życiu Polaka widać skutki kryzysu klimatycznego? Czy nasza demokracja jest w stanie poradzić sobie z tak złożonym wyzwaniem? I czy w tym wszystkim jest jeszcze miejsce na nadzieję? W najnowszym odcinku "Elektryfikacji" moim gościem jest legenda polskiej klimatologii, fizyk atmosfery i twórca portalu Nauka o Klimacie - prof. Szymon Malinowski.To nie jest kolejna rozmowa o wykresach i prognozach. Z profesorem Malinowskim rozmawiamy o psychologii wyparcia - dlaczego ignorujemy zagrożenia, które już teraz wpływają na nasze życie, od katastrofy na Odrze po protesty rolników. Analizujemy, dlaczego nasza infrastruktura nie jest gotowa na nową rzeczywistość klimatyczną i gdzie leżą realne, fizyczne granice adaptacji do zmian klimatu. To diagnoza stanu, w jakim znaleźliśmy się jako społeczeństwo.W trakcie naszej dyskusji prof. Malinowski ocenia, dlaczego autorytarne Chiny mogą prowadzić skuteczniejszą politykę klimatyczną niż Europa i dlaczego nasza demokracja ma problem z długofalowym planowaniem. Poruszamy temat dezinformacji klimatycznej, roli aktywizmu w stylu "Ostatniego Pokolenia" i fundamentalnego kryzysu edukacji, który sprawia, że jako społeczeństwo nie potrafimy łączyć faktów.

Jaka jest recepta Partii Razem na transformację polskiego górnictwa? Czy grozi nam globalna, konserwatywna rewolucja? I jak wreszcie wyjść z niszczącego klinczu między PiS-em a Platformą? W najnowszym odcinku "Elektryfikacji" moim gościem jest poseł Adrian Zandberg.Rozmawiamy o fundamentalnych wyzwaniach, przed którymi stoi Polska: od potrzeby budowy bezpieczeństwa gospodarczego w niestabilnym świecie, przez konieczność strategicznych inwestycji publicznych, aż po diagnozę przyczyn rosnącej popularności prawicy w Europie i USA.

Rosja, nazywana "stacją benzynową z rakietami", nie ma benzyny. To nie żart, a efekt zmasowanej i niezwykle skutecznej kampanii ukraińskich dronów, które systematycznie niszczą rosyjski przemysł naftowy. W najnowszym odcinku "Elektryfikacji" przyglądam się największemu kryzysowi paliwowemu w najnowszej historii Rosji, który jest bezpośrednim skutkiem precyzyjnych uderzeń w jej infrastrukturę krytyczną.Analizuję, jak ataki na rosyjskie rafinerie wyłączyły z użytku niemal jedną piątą mocy produkcyjnych kraju. Opowiadam o pożarach trwających dniami, rekordowych cenach hurtowych i wprowadzaniu kartek na paliwo w rosyjskich regionach. Tak za pomocą nowoczesnej technologii Ukraina uderza w samo serce gospodarki wojennej Kremla, powodując chaos, wielogodzinne kolejki na stacjach i niedobory na niespotykaną dotąd skalę.Celem nie są jednak tylko stacje benzynowe. Ukraińskie drony uderzają także w kluczowe dla rosyjskiego budżetu terminale eksportowe, takie jak Primorsk, oraz w infrastrukturę przesyłową, jak rurociąg "Przyjaźń". To strategiczna gra, która ma na celu odcięcie Putina od pieniędzy na prowadzenie wojny, a wszystko to dzieje się w momencie, gdy USA wzmacniają presję sankcyjną na największych odbiorców rosyjskiej ropy.Czy to oznacza rychły upadek rosyjskiej gospodarki? Nadmierny optymizm trzeba studzić, ale mamy twarde dowody na to, jak bolesne i dotkliwe są to ciosy dla reżimu. Zapraszam do wysłuchania analizy o tym, jak asymetryczna wojna technologiczna realnie wpływa na zdolność Rosji do kontynuowania agresji.

Na arenie międzynarodowej Węgry i Viktor Orbán to jedni z najgłośniejszych krytyków Europejskiego Zielonego Ładu, często przedstawiani jako sojusznicy Polski w walce z unijną polityką klimatyczną. Ale czy to cała prawda?Podczas gdy z Budapesztu płyną hasła o "martwym Zielonym Ładzie", węgierska gospodarka przechodzi cichą i niezwykle skuteczną dekarbonizację. Okazuje się, że Węgry nie tylko realizują cele klimatyczne UE, ale robią to znacznie szybciej niż Polska, opierając swoją energetykę w na źródłach bezemisyjnych - głównie atomie i fotowoltaice. Analizuję, dlaczego Węgry prowadzą tę podwójną grę i jak krytyka Zielonego Ładu służy jako zasłona dymna dla realizacji pragmatycznego interesu ekonomicznego: przekształcenia kraju w europejski hub dla chińskich inwestycji w samochody elektryczne i fabryki baterii. To strategiczna gra o miliardy dolarów i pozycję w nowym, zielonym porządku gospodarczym.To nie jest pean na cześć Węgier, ale dzwon na trwogę dla Polski. To odcinek o tym, że podczas gdy my spieramy się o hasła, inni pragmatycznie walczą o konkretne interesy w nowej rzeczywistości gospodarczej.

W razie wojny z Rosją, siłom NATO broniącym Polski i wschodniej flanki może zabraknąć paliwa, zanim padnie pierwszy strzał. To nie jest scenariusz science-fiction, a realne zagrożenie wynikające z luk w naszej infrastrukturze krytycznej. Ale istnieje rozwiązanie – potężna, podziemna sieć rurociągów, o której w Polsce prawie nikt nie mówi.W najnowszym odcinku Elektryfikacji zgłębimy temat systemu rurociągowego NATO – strategicznej sieci, która od czasów zimnej wojny zaopatruje siły sojuszu w paliwo. To infrastruktura, która może stać się naszą polisą ubezpieczeniową w obliczu rosnącej agresji Rosji.

Prezydent Nawrocki po raz drugi w krótkim czasie zawetował ważną ustawę dla polskiej energetyki, a jego decyzja uderza prosto w serce polskiego przemysłu. W najnowszym odcinku "Elektryfikacji" postanowiłem zbadać, dlaczego doszło do tego zaskakującego i, w mojej ocenie, zupełnie nieuzasadnionego merytorycznie weta.Ustawa deregulacyjna miała ułatwić i przyspieszyć inwestycje w odnawialne źródła energii dla przedsiębiorców, obniżyć koszty administracyjne i wreszcie uprościć nasze rachunki za prąd. To nie była ustawa kontrowersyjna. Wręcz przeciwnie, cieszyła się ogromnym, ponadpartyjnym poparciem w Sejmie, a zielone światło dawali jej nie tylko przemysłowcy, ale nawet doradcy samego prezydenta.Oficjalne uzasadnienie mówi o walce z "samowolką" i "lobbystami", ale te argumenty po prostu nie trzymają się kupy. Poszukajmy więc prawdziwych powodów tej decyzji: czy to tylko niefortunna pomyłka nowej administracji prezydenckiej? A może to cyniczny początek długiej gry politycznej, w której energetyka ma stać się paliwem na wybory w 2027 roku?

„Najazd Hunów na Energę”, „niespotykane pomyłki” przy transakcji spółki OTS, sześciokrotne zaniżenie kosztów Nowej Chemii - to tylko niektóre z zarzutów, jakie prezes Orlenu postawił swoim poprzednikom. Zapraszam do wysłuchania ekskluzywnego wywiadu dla słuchaczy Elektryfikacji!