BNR Perestrojkast | BNR

Dit is de korte versie van het interview met Sasha Marianna Salzmann - zoals uitgezonden op de radio. Schrijver met Russisch-jiddisch-Oekraïense wortels, woonachtig in Berlijn. Sasha Marianna Salzmann is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Geert Jan en Floris over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. De Russen stonden nog bij Kiev toen Trouw het essay De grote honger en het lange zwijgen van Sasja Marianna Salzmann (1985) publiceerde, over het vergeten Oekraïne. Dat was eerder verschenen in de Zwitserse Neue Zürcher Zeitung.  Deze aflevering gaat in op dat artikel. Een essay over een West-Europa dat eventjes opkijkt van de verkiezingsuitslagen in Oost-Duitsland en de mensenrechtensituatie in EU-lidstaat Polen, maar dan al snel zijn blik richt op Rusland. Resulterend in een Duitsland dat zich verlekkert aan Russisch gas en daarmee Poetins oorlog in Oekraïne betaalt. Of zoals Salzmann in de deze aflevering zegt: 'Duitsland keek naar Rusland om rijk te worden en vergat Oekraïne.' Het essay is gebaseerd op Salzmanns boek Im Menschen muss alles herrlich sein, waarvan de Nederlandse vertaling Alles moet mooi zijn aan een mens eind september uitkomt. Voor deze aflevering staken Geert Jan en Floris de Elbe over en reisden naar Salzmanns woonplaats Berlijn, de stad waar oost en west elkaar treffen, maar elkaar ook mislopen, blijkt uit Salzmanns verhaal.  Foto: Heike Steinweg Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Sasha Marianna Salzmann is vanaf maandag 22 augustus te beluisteren, voor dubbel zoveel luisterplezier. Die link volgt.  In zes afleveringen gaan Geert Jan Hahn  en Floris Akkerman op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast de standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online.     See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als vierde Perestroj-gast: Robert H. Serry: crisisdiplomaat, de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv (1992) en voorzitter van de stichting Open Door Ukraine. 'Oekraïners zijn in Nederland heel lang voor Russen uitgemaakt.' Op het moment dat we Serry spreken, zit hij al een maand in Oekraïne. Hij is druk met de wederopbouw van het land, met name in Kyiv Oblast en de stad Irpin. 'Daar moeten we nu mee aan de slag, anders dreigt er in de winter een catastrofe.' Floris en Geert Jan praten met Serry onder meer over hoe 'Europees' Oekraïners zich nou eigenlijk voelen. 'Bij jonge mensen is het heel duidelijk: ze willen bij Europa horen. Terwijl oudere mensen nog een beetje zijn vastgeklonken aan het verleden.' 'Maar als deze oorlog  één ding uitwijst, is dat er vereniging is tégen Rusland. En dat betekent vóór Europa. Dat heeft Poetin hiermee bereikt.' Ook gaat het gesprek met Serry over een dialoog met Rusland - en hoe hij als  crisisdiplomaat hiernaar kijkt. 'Je kunt niet alle banden doorsnijden. Maar wel wat duidelijk is, is dat praten met Poetin zelf nu absoluut geen optie is.' In zes afleveringen gaan Floris Akkerman en Geert Jan Hahn op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online. Die kun je hier beluisteren.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de korte versie van het interview met Robert H. Serry - zoals uitgezonden op de radio. Crisisdiplomaat, de eerste Nederlandse ambassadeur in Kyiv (1992) en voorzitter van de stichting Open Door Ukraine. Robert Serry is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Robert Serry (1950) ging deze zomer terug naar Oekraïne, het land waar hij dertig jaar terug ambassadeur werd en waar zijn schoonfamilie woont. Hij bezocht Irpin, waar hij met de stichting werkt aan de wederopbouw. Een race tegen de klok, met het oog op de komende herfst en winter. Maar het gesprek gaat ook over hoe Europees Oekraïners nou eigenlijk zijn. Een gesprek over culturele en mentale verschillen. En over de kloof met Rusland, die Serry tot vlak voor de invasie nog probeerde te verkleinen. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Robert Serry is vanaf maandag 15 augustus te beluisteren, voor dubbel zoveel luisterplezier. Die link volgt.  In zes afleveringen gaan Floris Akkerman en Geert Jan Hahn op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast de standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online.     See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als derde Perestroj-gast: schrijver Sana Valiulina, opgegroeid Estland, gestudeerd in Moskou en in 1989 vertrokken naar Nederland. "Europa, word wakker." De Russische oorlog in Oekraïne bevindt zich op een belangrijk ijkpunt, zegt Valiulina, nu er oorlogsmoeheid  in Europa optreedt en West-Europa toch denkt aan de portemonee van de burgers. Het is opnieuw de kloof tussen Oost- West-Europa die zich toch weer opent. "Juist nu moeten de regeringen van Europese landen heel goed aan hun bevolking duidelijk moeten maken om echt door te zetten om Oekraïne te steunen."  In dit gesprek praten Geert Jan en Floris met Sana Valiulina over de rol van haar vader in haar leven, de relaties binnen Europa, de Russische dreiging voor Estland, waarom ze vertrok naar het Westen koos en of je wel moet praten met Vladimir Poetin. Het Westen had beter kunnen weten. Áls het had geluisterd naar Toomas Hendrik Ilves. De president van Estland van 2006 tot en met 2016 waarschuwde het Westen  voor Poetin en zijn imperialistische ambities. Maar Berlijn, Parijs en Den Haag luisterden niet  "Je kunt de Russen niet vertrouwen", meent Valiulina. "Poetin komt uit de veiligheidsdienst. Eens een KGB’er, altijd een KGB’er." Het waren economische belangen, desinteresse en fixatie op de Verenigde Staten die  West-Europa de ogen deden sluiten voor wat er in Rusland gebeurde, stelt Valiulina vast. Valiulina, opgegroeid in de Sovjet-Unie, in Estland, keek altijd al naar het Westen. Dat werd haar door haar vader op het hart gedrukt. Als krijgsgevangene tijdens de Tweede Wereldoorlog belandde hij in Frankrijk en Engeland om later gedwongen terug te keren naar de Sovjet-Unie. Hij nam zijn Westerse indrukken mee en bracht die over op zijn dochter.  Ze zag de Russische invasie niet aankomen en sindsdien leeft Valiulina tussen hoop en vrees. "Mijn geestestoestand is vrij wankelmoedig." Sana Valiulina (1946) schreef onder andere Didar en Faroek, Kinderen van Brezjnev en het essay Wortel en tak. Je kunt haar boeken hier bestellen. Dit jaar kwam de documentaire Turn your Body to the Sun van Aliona van der Horst uit. Hierin gaat Valiulina op zoek naar het noodlot van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je kunt de film via deze link bekijken. In zes afleveringen gaan Floris Akkerman en Geert Jan Hahn op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast de standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de korte versie van het interview met Sana Valiulina - zoals uitgezonden op de radio. Schrijver Valiulina, een Tataarse die is opgegroeid in Estland tijdens de Sovjet-bezetting, ging studeren in Moskou en in 1989 naar Nederland ging, is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Sana Valiulina (1946) schreef onder andere Didar en Faroek, Kinderen van Brezjnev en het essay Wortel en tak. Je kunt haar boeken hier bestellen. Dit jaar kwam de documentaire Turn your Body to the Sun van Aliona van der Horst uit. Hierin gaat Valiulina op zoek naar het noodlot van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je kunt de film via deze link bekijken. Elke week publiceren wij ook de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Sana Valiulina is vanaf vrijdag 5 augustus te beluisteren, voor dubbel zoveel luisterplezier. Die link volgt.  In zes afleveringen gaan Floris Akkerman en Geert Jan Hahn op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast de standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online. De volledige podcast van het gesprek met Valiulina komt vrijdag 5 augustus uit.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de korte versie van het interview met Caspar Veldkamp - zoals uitgezonden op de radio. Veldkamp, Nederlandse bewindvoerder bij 'Oost-Europa-Bank' EBRD - en lid ook van het dagelijks bestuur -  is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Elke maandag publiceren wij deze zes weken de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast, dat enkele dagen daarvoor op de radio is uitgezonden. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Caspar Veldkamp, voor dubbel zoveel luisterplezier? Dat kan hier.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Floris is in het zuiden van Oekraïne. Odesa, Mikolajiv en Kryviy Rih. Oekraïne maakt zich klaar voor de herovering van de stad Cherson, wat krijgt hij daarvan mee? En hoe anders is de moraal bij dat zuidfront ten opzichte van de situatie in de Donbas - waar Floris vlak voor de zomer nog was? Op basis van gesprekken met locals, waaronder de bekende gouverneur Vitaly Kim van Mikolajiv, trekt Floris een aantal vergelijkingen. En we sluiten af met een hardlopende moeder en dochter - die zich al rennend aan de oorlog proberen te ontworstelen.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes gesprekken over de (on)overbrugbare kloof tussen oost en west. Met zes nationale én internationale gasten. Over de verhoudingen in Europa, die door de Russische oorlog in Oekraïne op z'n kop gezet. Met als tweede Perestroj-gast: Caspar Veldkamp, Nederlandse bewindvoerder bij de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD). "Op 14 november hoorde ik al dat Rusland een oorlog zou starten." Floris en Geert Jan praten met Veldkamp over de wederopbouw van Oekraïne. Dat klinkt gek, maar daar wordt al aan gewerkt. De EBRD, ook wel bekend als de 'Oost-Europa-bank', is daar één van de voortrekkers van. En nam die rol opmerkelijk genoeg al op zich voordat de oorlog in heel Oekraïne uitbrak. “Ik zal mijn leven lang herinneren dat ik op 14 november door een hoge Amerikaanse functionaris vertrouwelijk werd gebriefd", zegt Veldkamp. "Ik kende hem al langer, omdat ik twee keer eerder als diplomaat in Washington heb gewerkt. Aan het eind van het gesprek keek hij mij aan en zei: “Caspar. Het gaat gebeuren.” "Ik trok toen intern bij de EBRD aan de bel. En ik was eind februari blij dat we ons hadden voorbereid. Dat de banken in Oekraïne nog functioneerden in februari 2022, is niet toevallig. De EBRD heeft daar voorafgaand aan de invasie enorm aan gewerkt, om de IT te beschermen. En mensen bij het IMF hebben dan weer van tevoren de Oekraïense Centrale Bank geadviseerd in hoe je kunt voorkomen dat de Oekraïense munt onderuit gaat en instort. Er zijn capital controls ingesteld, de wisselkoers is vastgezet. Dat zijn stappen die we met de Oekraïners hebben kunnen nemen en die nu toch wel heel verstandig blijken te zijn.” De vraag die Veldkamp momenteel vooral bezighoudt, is hoe Oekraïne haar economie draaiende kan houden. Én hoe Oekraïne er verder uit gaat zien. "Dat is niet aan de EBRD, maar aan Oekraïne zelf." Een ontwikkeling die hij ook zag in de jaren '90 in Warschau, toen hij daar op de ambassade werkte en na de Val van Muur zag hoe Polen meewilde in de westerse vaart der volkeren. LEES | Wat de EBRD verder doet in Oekraïne Toch komen de subsidies, geldschieters en investeerders grotendeels uit Westerse landen. Hoe voorkomt Kyiv dat het haar karakteristieke ziel verliest en dat er te grote bemoeienis uit het Westen komt? Of is dat iets waar westerse landen recht op hebben, aangezien president Zelenski hen zelfs regio's en steden aanraadt om op te bouwen - zoals Nederland de regio Cherson 'aangeboden' kreeg? Over deze relatie tussen een Oost-Europees land en westerse donoren spreken we uitgebreid met Veldkamp, evenals over de kloof die nu ontstaat tussen Rusland en de rest van Europa. In zes afleveringen gaan Floris Akkerman en Geert Jan Hahn op zoek naar De Kloof tussen Oost- en West-Europa. Deze zomerserie van de Perestrojkast is naast standaard podcast óók te beluisteren op FM: elke woensdagavond om 19:00 uur komt een nieuwe aflevering online. Een uur later, om 20:00 uur, volgt dan de volledige podcast.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is de korte versie van het interview met Edi Rama - zoals uitgezonden op de radio. Rama, premier van Albanië, is één van de zes Perestroj-gasten die deze zomer in gesprek gaat met Floris en Geert Jan over de verhoudingen in Europa - op z'n kop gezet door Poetins oorlog in Oekraïne. Elke maandag publiceren wij deze zes weken de korte versie van het gesprek met onze Perestroj-gast, dat enkele dagen daarvoor op de radio is uitgezonden. Hierin praten Floris en Geert Jan de belangrijkste fragmenten van het interview met de Perestroj-gast aan elkaar. Deze versie duurt zo'n twintig minuten. Het hele interview met Edi Rama beluisteren, voor dubbel zoveel luisterplezier? Dat kan hier.  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het kan niet op voor de Westelijke Balkan-landen. Eerst meldt onze Perestroj-gast Edi Rama in aflevering 135 dat hij met Mark Rutte een plan schrijft voor Europese integratie van Zuidoost-Europa én dat hij is uitgenodigd voor een informele EU-top begin oktober in Praag. En vervolgens toept de Europese Commissie daar nog even over door de toetredingsgesprekken te starten met Albanië én Noord-Macedonië. Brussel breekt de ban voor de Balkan - na heel lang wachten. Voor een terugblik op deze ba(a)nbrekende week schakelen we met Ohrid, waar politiek commentator Rainier Jaarsma vanaf zijn badhanddoek ons bijpraat. Aflevering 136 is sowieso een avontuurlijke aflevering. Want terwijl Jaarsma bij het Meer van Ohrid zit, verkeert Floris in het zuiden van Oekraïne - waar hij pendelt tussen Odesa en Mikolajiv.  En Joost Bosman heeft gelukkig geen slapeloze nachten overgehouden aan zijn reis naar de Witte Zee, waar hij een bezoek bracht aan de Solovetski-eilanden. Deze tijd van het jaar gaat de zon daar nauwelijks onder. Al kon hij de gebeurtenissen in Oekraïne toch niet helemaal van zich afzetten. Host from Home: Geert Jan Hahn Opheldering uit Ohrid: Rainier Jaarsma Motivering uit Mikolajiv:   Floris Akkerman Opsporingswerk in de Onegabaai: Joost BosmanSee omnystudio.com/listener for privacy information.