BNR Perestrojkast | BNR

Riemen vast! Het startsein voor de Poolse parlementsverkiezingen is gegeven. Op 15 oktober gaat één van de belangrijkste landen van Europa naar de stembus. En in deze 'Polkast' praten we je helemaal bij! Wij bespreken de belangrijkste thema's. Van veiligheid tot economie, en van de rechtsstaat tot Tusk-haat. Natuurlijk hebben we ook aandacht voor de laatste 'Poll of Polls of Poles'. En: waarom zijn de Poolse parlementsverkiezingen eigenlijk belangrijk voor Nederland? Kingmaker De verkiezingen beloven zeer spannend te worden. Geen van de twee grootste partijen lijkt te kunnen rekenen op een absolute meerderheid. Regeringspartij PiS, dit najaar acht jaar aan de macht, staat voor in de peilingen. De "Burgercoalitie" onder leiding van Donald Tusk, die premier van Polen was in de zeven jaar voordat PiS regeerde, weet het gat nog niet op eigen kracht te dichten. Een derde partij is daarentegen wél in opkomst: Konwederacja. Waarom deze partij 'kingmaker' kan worden na de verkiezingen, bespreken we in deze Polkast. Pausdag De campagne voor de Poolse verkiezingen is kort maar krachtig: slechts 2 maanden, nadat president Andrzej Duda (tot zijn presidentschap lid van PiS) deze week de verkiezingsdatum bekend maakte. De datum van 15 oktober is mogelijk ook onderdeel van de verkiezingscampagne, omdat deze samenvalt met de jaarlijkse 'Pausdag', ter ere van de Poolse paus Johannes Paulus de Tweede. Met name PiS, dat zich in het parlement had ingezet voor deze feestdag, hoopt hun electoraat hiermee makkelijker naar de stembus te krijgen. Ook een referendum over de privatisering van staatsbedrijven staat voor 15 oktober op de agenda - zo heeft PiS-partijleider Jaroslaw Kaczynski aangekondigd. Dit referendum past in het het beeld dat PiS graag wil neerzetten van zichzelf als partij: Polen voor de Polen en wars van buitenlandse invloeden, met name van Duitsland. Hiermee moet ook de wind uit de zeilen van Donald Tusk worden genomen, die steevast door PiS als verlengstuk van Brussel en Berlijn én sinds kort ook van Moskou wordt neergezet. Polish your Polish: Met het losbarsten van de verkiezingscampagne start ook 'ons' werk. BNR Perestrojkast volgt de komende twee maanden nadrukkelijk de Poolse parlementsverkiezingen, van campagne tot aan uitslag en de gevolgen. Tegelijkertijd verdiepen we ons ook in thema's waar Polen de afgelopen jaren grote indruk mee heeft gemaakt, zoals economie, defensie en sociale zekerheid. Zijn deze successen toe te schrijven aan de PiS-regering, aan het 'voorwerk' van Donald Tusk of misschien wel aan allebei? En wat kunnen we in de EU en Europabreed van Polen leren, dat zich in sneltreinvaart heeft ontwikkeld tot één van de belangrijkste landen op ons continent? Daarover in september en oktober meer. Vanuit Polen zelf, Brussel, Straatsburg en Amsterdam. Polkast: aflevering 0 Deze eerste Polkast is in feite aflevering '0'. Een grote introductiepodcast over wat er is gebeurd, wat er staat te gebeuren en wat er op het spel staat. Lang niet alle onderwerpen komen aan bod en lang niet alle onderwerpen worden in deze 'episode zero' even uitgebreid behandeld. Maar we hopen wel dat je interesse in Polen en de verkiezingen hiermee is aangewakkerd. Stuur ons dan ook gerust een mail of bericht op Twitter ('X') voor ideeën of invalshoeken.  Poolsterren: En uiteraard zou deze aflevering niet mogelijk zijn zonder onze 'deskundigen': -  Iwona Guść, cultuurhistoricus aan de Erasmus Universiteit met Wroclawiaanse wortels. - Caroline Verduin, Raadslid voor D66 in Den Haag, kent veel Polen in Nederland én Polen is haar moederland. - John Morijn, bijzonder hoogleraar recht en politiek in de internationale betrekkingen aan de Groningse rechtenfaculteit. Weet heel veel van het Poolse recht. En heeft ook goed contact met Poolse rechters. Shownotes: Chris Gotowski over de Poolse verkiezingen in European Edge. De juiste spelling van deze Poolse doelman. Voor de fans van Polen is de hashtag #polenpromotie in het leven geroepen. De laatste peilingen / palingen vind je hier-Eurostat kwam net na onze opname met de laatste cijfers over de opvang van gevluchte Oekraïners in de EU. Die wijkt af van onze schatting (die ook gebaseerd is op niet-permanente of niet-geregistreerde aanwezigheid van Oekraïners in Polen). De oratie van John Morijn. "Brokat" op Netflix Foto's en video's van het gesprek met onze gasten? Check hier.  Eerdere Perestrojkast-afleveringen over Polen? Hier vind je een aantal! Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Moppenman in Moskou: Joost Bosman Allemaal op Pool Position: Iwona Guść Caroline Verduin John MorijnSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Jan verbleef een maand lang in Letland en Litouwen - gastheer van de NAVO-top. Heeft de Litouwse regering te hoog ingezet op afspraken over een NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne? En waarom zegt de Belgische premier De Croo dat Zelensky toch wel 'bekomt' wat hij wil? Floris vraagt Geert Jan het zomerse hemd van het lijf. Want naast de NAVO-top in Vilnius reisde de helft van de Perestroj-cast ook uit vrije wil door Litouwen en Letland.  Daarover hoor je meer in deel 1. In dit tweede deel steelt daarnaast Dovile Jakniunaite de show. Zij was in april te gast in Den Haag om te praten over Rusland-scenario's. Wat heeft de muiterij van Jevgeni Prigozjin voor impact op die scenario's en de toekomst van Rusland? En wat voor impact heeft de verhuizing van Wagner naar Belarus op de veiligheid en vooral het gevoel van veiligheid op Litouwen? En met onze Man in Moskou praten we over een nieuwe rechtszaak tegen Aleksej Navalny en de drone-aanvallen op een wolkenkrabber. Om vervolgens op te krabbelen met een mop. Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Man in Moskou: Joost Bosman "Een van de betere Rusland-kenners van Europa": Dovile Jakniunaite SHOWNOTES! (inclusief Balticum-vakantietips, net als #185)Muziek: Gopnik in The Summer! Umamy!Tevis Dej!Inhoudelijk: Meer over Gopniki en Adidas in #2 Interview met de Litouwse president Gitanas Nauseda in #172 Boekentip Floris Voor de vakantiegangers: Het strand van Liepaja Bezettingsmuseum Riga Koude Oorlog-museum Plateliai Geheime Sovjet Bunker in Ligatne Stenen werpen naar Kaliningrad De vuurtoren van KolkaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Mag Ajax zakendoen met een Russische voetbalclub? Moet het westen Odesa beschermen? En mogen Oekraïense burgemeesters geld uitgeven aan fonteinen en de plantsoenendienst? Dilemma's die allemaal voortvloeien uit de Russische aanvalsoorlog in Oekraïne. Dit en veel meer hoor je in een extra lange editie van deze Perestrojkast. Een dubbelgesprek met de Nederlands-Oekraïense schrijfster Lisa Weeda, oud-Rusland-correspondent Hubert Smeets, onder leiding van Perestrojkast-host Geert Jan Hahn. Een aflevering over ethiek, moraal, regels naleven en hokjesdenken. Over of iets mag, kan of wenselijk is. Over anderhalf jaar oorlog en alle kwesties en discussies die daarmee samenhangen. En dat in 'slechts' honderd minuten.Spoorboekje:[00:00 - 03:00] Introductie[03:00 -04:20 ] Benefietwedstrijd Ajax - Sjachtar Donetsk, zomer 2022.[04:20 - 06:50] Zwarte Zee-residentie Lisa Weeda[06:50 - 09:00] Hubert Smeets volgt een kleine 35 jaar Rusland en omstreken[09:00 -23:10 ] Het dilemma: het Russische narratief bij Odesa[23:10 - 27:30 ] Poetin betrekt Polen erbij[27:30 - 49:30 ] Het dilemma: hoe beschermt het Westen Odesa?[49:30 -1:09:00 ] Het dilemma: mag of kan Ajax zakendoen in Rusland?[1:09:00 -1:21:00 ] Hokjesdenken en cancel culture[1:21:00 -1:27:40 ] Het dilemma: wordt alles ten oosten van de Elbe op waarde geschat?[1:27:40 -1:38:00 ] Het dilemma: mag Oekraïne geld besteden aan fonteinen en de plantsoenendienst?[1:38:00 - EINDE] Mop via YouTube. En hard lachen.  Geniet ervan, op weg naar uw vakantie-adres. De mop is niet van Joost, maar van YouTube. Host: Geert Jan Hahn Over de NAVO en AJAX  Hubert Smeets Over cancel culture, Kremlin-narratieven en hokjesdenken Lisa Weeda On the Road again: Floris Akkerman Volgende keer beter: Joost Bosman SHOWNOTES!  'Ajax sponsort indirect de oorlog' Podcast met onder meer aandacht voor beoogde transfer Ajax Oleg Tinkov keert zich tegen de oorlog - en is boos op Krasnodar-eigenaar Galitsky. De Zwarte Zee-residentie van Lisa WeedaSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Geert Jan verbleef een maand lang in Letland en Litouwen. Deels omdat het kon. Deels omdat het moest. Wat merkt hij in Letland en Litouwen van de oorlog die nu in Oekraïne woedt, van de doorgeslagen buren in Rusland en Belarus en van de veiligheid die de NAVO zeggen te bieden?Floris vraagt Geert Jan het zomerse hemd van het lijf. Want naast de NAVO-top in Vilnius reisde de helft van de Perestroj-cast ook uit vrije wil door Litouwen en Letland. Een bruiloft van een vriend van de show bracht hem in het buitengewone Birini-Paleis. Op het bacchanaal dat hier plaatsvond, wordt ook nog kort teruggeblikt met onze fellow traveler Joost Bosman. Hij maakte de oversteek vanuit Moskou - overigens niet zonder slag of stoot. Deze aflevering van BNR Perestrojkast is daarmee een vrolijkere vakantie-editie dan je wellicht van ons de laatste tijd gewend bent. Tegelijkertijd is dit voor de makers ook een feest, want de Perestrojkast is van origine niet in het leven geroepen om alleen maar te praten over oorlog en vrede. Álles moet immers de komende dagen, weken, maanden, jaren in de BNR Perestrojkast aan bod kunnen komen - en daar hoort zeker ook reizen door Centraal- en Oost-Europa bij.  Tegelijkertijd vallen in deze aflevering van de Perestrojkast ook wel weer de namen van Poetin en Prigozjin, van Zelensky en Biden. Maar we hebben het ook over Gopniki - één van onze favoriete onderwerpen. En over muziek. En kamperen bij een Koude Oorlog-museum. En over Bruce Springsteen, want een podcast zonder The Boss (en de Oekraïense gitaar van Stevie van Zandt) is volgens Floris als een dag niet geleefd. Geniet dus van deze BNR Perestrojkast en check ook onze shownotes, die een aanvulling zijn op deze aflevering. En....op de volgende....(cliffhanger) Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman Man in Moskou: Joost Bosman "Een van de betere Rusland-kenners van Europa": Dovile Jakniunaite SHOWNOTES! (inclusief Balticum-vakantietips)Muziek: Gopnik in The Summer! Umamy!Tevis Dej!Inhoudelijk: Meer over Gopniki en Adidas in #2 Interview met de Litouwse president Gitanas Nauseda in #172 Boekentip Floris Voor de vakantiegangers: Het strand van Liepaja Bezettingsmuseum Riga Koude Oorlog-museum Plateliai Geheime Sovjet Bunker in Ligatne Stenen werpen naar Kaliningrad De vuurtoren van Kolka    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat heeft Madonna's Holiday in hemelsnaam te maken met het Oekraïense tegenoffensief? Begin juli dook op sociale media een Oekraïens filmpje op waarin met de muziek van Holiday werd aangekondigd dat de Krim een hete en stormachtige zomer te wachten staat. Het was na een maand Oekraïens tegenoffensief.  Maar hoe moet je dit internetfilmpje duiden? Is het een grap? Misleiding? Voor het antwoord komt Paul Ducheine aan het woord. Samen met Dave Maasland is hij te gast in deze aflevering die werd opgenomen tijdens de afgelopen REKA-conferentie, een evenement waarin experts, beleidsmakers, ondernemers en journalisten hun hersens breken over Oost-Europa. In deze 184e Perestrojkast gaat het over cyber en misleiding tijdens het Oekraïense tegenoffensief. Welke rol spelen deze twee elementen daarin? Hoe goed zijn Oekraïne en Rusland momenteel in cyber en misleiding? Moeten beide componenten tijdens een tegenoffensief hand in hand gaan gaan met artillerie, tanks, drones? Als een orkest? Dit is on-officieel deel twee van de Perestrojkast over cyberwarfare tijdens de oorlog in Oekraïne. Dave hoorde je al  in aflevering 160: Waar blijven die massale Russische cyberaanvallen op Oekraïne? Hij is cybersecurity expert en CEO van cybersecuritybedrijf ESET Nederland. Paul Ducheine is brigade-generaal en hoogleraar cyberwarfare aan de Defensie Academie.  En, gelukkig, gelukkig, daar is dan eindelijk weer een mop van Joost, voor de fijnproever. Cyberwarfare-experts in wording Geert Jan Hahn Floris Akkerman Cyber- en misleidingexperts Dave Maasland  Paul Ducheine Verloren zoon Joost Bosman    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wagner-baas Jevgeni Prigozjin zette dit weekend Rusland op zijn kop met zijn muiterij. Woedend beschuldigde hij ervan dat de Russische krijgsmacht zijn privéleger had aangevallen. Hij haalde Poetins argumenten om de oorlog tegen Oekraïne te beginnen onderuit en zijn huurlingenleger nam een militair hoofdkwartier in Rostov aan de Don in. Tot slot leek hij met zijn leger op te rukken naar Moskou. Maar hij bereikte Moskou niet. Hij zag af van zijn mars naar de Russische hoofdstad af en draaide zich om. Aan de basis van deze beslissing zou een afspraak liggen tussen hem en Poetin na bemiddeling door de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko. Zo zou Prigozjin worden verbannen naar Belarus en zouden zijn mannen niet vervolgd worden voor de muiterij.  Maar wat is er precies afgesproken tussen Poetin en Prigozjin en hoe gaat het nu verder? En wat zijn de overeenkomsten met de geschiedenis? Te gast, vanaf Texel, is oud-Ruslandcorrespondent voor NRC Michel Krielaars, schrijver van boeken over Rusland als De klank van de heilstaat, het brilletje van Tsjechov en Dit volk heeft zijn god op aarde, ooggetuigen van de Russische geschiedenis. Dit weekend schreef hij voor NRC het stuk Poetin creëerde zijn eigen tegenstander.See omnystudio.com/listener for privacy information.

„Wat een mens ook gedaan heeft in zijn leven, hij verdient een laatste rustplaats.” Het zijn de woorden van de gedreven en veerkrachtige Joeri Dmitriev die in de Russische deelrepubliek Karelië onderzoek deed naar massagraven, van executies onder Stalin. Dmitriev spreekt de woorden uit in de documentaire The Dmitriev Affair door filmmaker Jessica Gorter, nu te zien in de bioscoop. Dmitriev kent het Stalin-systeem door en door en daarmee ook het Poetinsysteem. Hij weet wat hem te wachten staat als hij doorgaat met onderzoeken naar Stalins repressie. Hij weet ook wat de wereld te wachten staat, voorspelt hij alvast in 2016, zes jaar voor de Russische invasie in Oekraïne.  Jessica Gorter (ook van de documentaires 900 dagen en De rode ziel) maakte een verpletterende documentaire. Na afloop was het stil in huis, bij Floris. Een documentaire waarin levens kapot gaan en die Poetins repressie aantoont. Waarmee hij de weg naar de oorlog in Oekraïne plaveide. Joeri zag het aankomen.  Hierover praat Jessica samen met Hester den Boer in deze Perestrojkast-aflevering. Hester ontmoette Joeri voor haar boek Onderdrukt door de Verlosser: een zoektocht naar Stalins erfenis in het Rusland van nu. Ze maakt hierin een reis langs voormalige Goelagkampen en sprak met oud-gevangenen, nabestaanden en onderzoekers als Dmitriev over Stalins terreur. Door Joeri zijn Jessica en Hester met elkaar in contact gekomen.  Een kleine teleurstellende mededeling vooraf. Helaas, wederom geen mop. Joost reageerde niet op wanhopig gestuurde app-berichten. Host: Floris Akkerman Aan het feesten in RIga: Geert Jan Hahn Filmmaker: Jessica Gorter Onderzoeksjournalist en schrijver: Hester den Boer Aan het feesten in RIga: Joost Bosman  See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Dnipro is deze oorlog een scheidslijn én een frontlinie. In het zuiden van Oekraïne hebben op de ene oever de Oekraïense troepen zich genesteld, en aan de andere kant van de rivier zitten de Russen. Steden en dorpen in deze gebieden verkeren continu in beschietingsgevaar. Bewoners in de door Rusland bezette gebieden zijn gescheiden van hun familie en vrienden aan de overkant.  Aan de vooravond van het Oekraïense tegenoffensief, dat ook aan bod komt deze aflevering, trok NRC-verslaggever Simone Peek langs de rivier. En zag de betekenis van de rivier, het water, van de Dnipro voor Oekraïne tijdens deze oorlog. Ze zag hoe de rivier bescherming biedt, maar plots ook kan veranderen in een vijand, zoals bij de vernietiging van de Kachovka-dam. Ze schreef daarover deze prachtige reportage, Opeens is ook het water een vijand Zelf was ze blij om Kyiv te verlaten. Reizend door het land sprak ze met Oekraïners over hun angsten, de liefde, hoop en wanhoop. Helaas geen mop deze aflevering. Poetin gooide roet in het eten. Wel feliciteren we Michiel Driebergen met het winnen van de Zilveren Reismicrofoon voor de podcast Stad in oorlog: Charkiv een jaar onder vuur. Shownotes (NRC-reportages Simone): -Sinds Bachmoet heeft hij niets meer gezien. Maar zijn hoofd zit nog vol beelden -Russische krijgsgevangenen: ‘Het was propaganda, mijn stad was niet in gevaar’ -Weeshuis in Lviv: kralen en My Little Pony om de oorlog te vergeten Host: Floris Akkerman Vakantievierder: Geert Jan Hahn Snel afgeleid: Simone Peek Grote afwezige: Joost Bosman  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Josep Borrell, Emmanuel Macron, Olaf Scholz: Servië en Kosovo kennen inmiddels meerdere bemiddelaars die proberen een jarenlang dispuut te beslechten. Maar de Balkan kent inmiddels ook zijn eigen mediators. En: sinds Mark Rutte in hun ogen meer respect toont voor Zuidoost-Europa, is ook de Nederlandse premier een gewaardeerd partner én brandjesblusser geworden. Geert Jan is net terug uit Moldavië, waar hij de Europese Politieke Gemeenschap bezocht. Langs de rode loper zag hij tientallen Europese leiders voorbij trekken, die vervolgens in de schaduw in veel te luxe tuinstoelen neerploften. Speciale aandacht had Geert Jan dit keer voor de Balkan: want na een nieuw incident tussen Servië en Kosovo is hij benieuwd naar de sfeer op de Balkan. Bij een wijnkasteel in Moldavië zag Geert Jan hoe Scholz, Rutte, maar ook de Albanese premier Edi Rama - bekend van de Perestrojkast - probeerde om de soms strijdende partijen te bewegen. Wie doet er water bij de wijn? Floris komt nog met een ode aan de Oekraïense vrouw. En natuurlijk gaat het ook even over die Oekraïense gitaar. Shownotes: Luister naar Marjolein Koster die op bezoek is bij Boekestijn & De Wijk: Hosts: Geert Jan Hahn Floris Akkerman  See omnystudio.com/listener for privacy information.

Natalia Gavrilița, who was until recently prime minister of Moldova, appeared at BNR Perestrojkast in The Netherlands to give an early preview of the EPC Summit in Moldova, what Europe means to her country and how her pro-European government tried last winter and spring to deal with an unexpected cascade of crises and rising tensions caused by Russia in Ukraine and (pro-)Russian forces in her country. 'Odesa is just 60 kilometers away, but right now we are more afraid of  hybrid warfare'.  This interview is mostly unedited and published in its entirety. Host: Geert Jan Hahn Special Guest: Natalia Gavrilița BNR Perestrojkast is the one and only podcast in The Netherlands about Central and Eastern Europe, hosted by former correspondents in the region and currently roaming reporters Floris Akkerman and Geert Jan Hahn. Each episode (mainly in Dutch) delves into the complexities of the war in Ukraine, the relation to the EU, the United States, Russia or China and addresses some of the acute problems in the countries itself. Former guests were a.o. Vitaliy Klichko, Svetlana Tikhanovskaya, Edi Rama and Nino Haraatischwili. Natalia Gavrilița was tot voor kort premier van Moldavië. Eind februari diende zij haar ontslag in, nadat haar regering te maken kreeg met grote protesten - naar eigen zeggen geinitiëerd door vele Russische destabilisatiepogingen.  In BNR Perestrojkast blikt zij vooruit op de aankomende Europese Politieke Gemeenschap in Moldavië, beschrijft zij wat Europa betekent voor haar en haar land en vertelt ze meer over hoe een nieuwe premier nodig was om niet meer uit te stralen dat zij een regering in crisis leidde. En dan ligt Oekraïne ook nog eens om de hoek. Maar: 'Wij zijn momenteel bedachtzamer op een hybride oorlog met Rusland en Russische krachten dan op een fysieke oorlog.' Dit interview is in het Engels gehouden en bijna in zijn volledigheid online gezet, voor iedereen die geïnteresseerd is in Moldavië en het verhaal van Gavrilița. Voor de meeste luisteraars van de Perestrojkast dient dit interview als een aanvulling op aflevering #178. Geert Jan Hahn Speciale gast: Natalia GavrilițaSee omnystudio.com/listener for privacy information.