Bureau Buitenland

Terwijl de laatste stemmen worden geteld, tekent een verkiezingsuitslag zich af met D66 en de PVV als grootste partijen: een uitgesproken pro- en een uitgesproken anti-Europese partij. Hoe wordt er in Brussel naar deze uitslag gekeken? Daarover correspondent Tijn Sadee en hoogleraar Europese politiek Theresa Kuhn.  (15:48): De EU in de schaduw van Xi en Trump Afgelopen nacht werden er belangrijke afspraken gemaakt tussen president Trump en president Xi Jinping over de handel in zeldzame aardmetalen. Niet alleen de VS, maar ook de EU maakt zich zorgen en wil in gesprek met China. Daarom wordt er vandaag ook onderhandeld in Brussel. Maar wordt de EU door China wel als gelijkwaardige gesprekspartner gezien? Daarover sinoloog aan de KU Leuven, Dorien Emmers. Presentatie: Sophie Derkzen

Karlijn van Houwelingen, correspondent in New York, vertelt over de opkomst van Zohran Mamdani, de charismatische kandidaat voor het burgemeesterschap, en het enthousiasme van de 'Hot Moms for Mamdani'. Ze onderzoekt hoe zijn unieke campagne jongeren aanspreekt en bespreekt zijn ambitieuze plannen. Peter Malcontent, een expert op het gebied van het Israëlisch-Palestijns conflict, wijst op de fragiele situatie in Gaza en de recente escalaties, terwijl hij de uitdagingen rond het wapenstilstand benadrukt en de rol van Europa in de heropbouw verkent.

Klaas van Dijken, journalist bij Lighthouse Reports, vertelt over de schrijnende situatie in El Fasher, waar de Rapid Support Forces de controle hebben overgenomen en mannen massaal worden vastgehouden. Hij bespreekt de rol van journalisten in het conflict en de uitdagingen om informatie uit het belegerde gebied te halen. Bram Vermeulen, VPRO-journalist, deelt zijn ervaringen bij de Israëlische grens met Gaza en onthult hoe vrijwilligers het leger ondersteunen, ondanks de controverses rond oorlogsmisdaden. Hij reflecteert ook op de invloed van social media en de ethiek van verslaggeving.

Noëlle Habraken, journalist die de oorlog in Soedan volgt, vertelt over de recente inname van El-Fasher door de RSF en de verergerende humanitaire crisis in de regio. Garrie van Pinxteren, China-correspondent, analyseert de economische machtsverschuivingen in de handelsoorlog met de VS, terwijl Paul Verhagen het Amerikaanse perspectief op deze spanningen belicht. Ze bespreken de strategische waarde van zeldzame aardmetalen en de gevolgen voor wereldwijde diplomatie en handel.

Romy van Baarsen, journalist en grensverslaggever, deelt indringende observaties van haar reis langs de buitengrenzen van Europa, inclusief de problematiek van pushbacks en de criminalisering van hulpverleners. Leo Lucassen, hoogleraar arbeidsmigratiegeschiedenis, analyseert verkiezingsprogramma's en onthult de dehumanisering van vluchtelingen in politieke taal. Beide gasten bespreken hoe 'grip op migratie' vaak een veiligheidsprobleem wordt, terwijl de echte oorzaken van migratie en vluchtelingenstromen blijven liggen.

Gerben-Jan Gerbrandy, Europarlementariër voor D66 en expert op het gebied van mensenrechten in productieketens, bespreekt de tegenstrijdige druk op de EU om zowel wetgeving te ondersteunen als de energiezekerheid te waarborgen. Michiel Driebergen, Oekraïne-verslaggever, schetst de barre realiteit van de Russische aanvallen op energie-infrastructuur in Oekraïne, met de winter in aantocht. Hij vertelt over de implicaties voor de bevolking en de risico's rond de kerncentrale Tsjernobyl. Beide gasten benadrukken de grote verantwoordelijkheden in deze kritieke tijden.

Tijn Sadée, een expert op het gebied van Hongarije en EU-politiek, geeft inzicht in de rivaliteit tussen Viktor Orbán en Péter Magyar op de nationale herdenkingsdag. Hij bespreekt ook hoe Magyar aantrekkelijk kan zijn voor Hongaarse jongeren. Sheila Sitalsing en Michel Kerres duiken in de buitenlandplannen van Nederlandse rechtse partijen, waarbij ze de focus leggen op migratiebeleid en veiligheid. De kritieke vraag blijft hoe deze plannen juridisch houdbaar zijn en of ze een impact zullen hebben op internationale verdragen.

Michelle Haas, defensie-expert aan de Universiteit Gent, analyseert het EU-Oekraïne vredesplan en de onzekere rol van bevroren Russische tegoeden. Jan Paternotte van D66 bespreekt de noodzaak van meer Europese samenwerking en het idee van een Europese krijgsmacht als antwoord op de Amerikaanse onzekerheid. Beide gasten belichten strategische gegenereerde diplomatieke druk en de uitdagingen van Europese integratie in defensie- en veiligheidskwesties, evenals de implicaties voor landen als Oekraïne en Moldavië.

En verder: hoe China, Rusland en de VS de VN naar hun hand zetten (00:37)Japans nieuwe premier voor het eerst in de geschiedenis heeft Japan een vrouwelijke premier: Sanae Takaichi. Ze staat bekend als conservatief en behoort tot de uiterst rechtse vleugel van de Japanse politiek. Toch spreekt ze opvallend openlijk over thema’s als vrouwenwelzijn en gezondheid. Wat betekent haar premierschap voor Japan, en welke koers kunnen we verwachten onder haar leiderschap? We bespreken het met Japanoloog Casper Wits. (09:28)Op pad met Servische studenten In Servië wordt door studenten al bijna een jaar gedemonstreerd tegen president Vučić. Een groep van die activistische studenten trekt nu langs verschillende dorpen in het land, in de hoop ook mensen op het platteland te overtuigen zich aan te sluiten bij hun protest. Want vooral buiten de grote steden is de aanhang van de demonstranten nog klein. Een reportage van Max Smedes, die met de studenten meeging. (20:06)Hoe China, Rusland en de VS de VN naar hun hand zetten Het machtige trio: China, Rusland en de VS, zet het van de Verenigde Naties onder druk. Daarmee komt de mensenrechtenorganisatie International Service for Human Rights vandaag met een nieuw rapport.De grote druk van deze drie landen, zorgt niet alleen dat de VN moet bezuinigen, maar ook de koers van de VN moet anders. Daarover journalist Eva Rammeloo.  Presentatie: Laila Frank

Ardi Bouwers, sinoloog en expert op het gebied van China, bespreekt de uitdagingen van het nieuwe vijfjarenplan, waaronder de kwakkelende economie en strategische innovaties. Hij legt uit hoe China technologische vooruitgang benut als geopolitiek wapen. Marieke de Vries, oud-correspondent in de VS, werpt licht op de afname van persvrijheid en de recente beperkingen voor journalisten bij het Pentagon, waarbij ze het belang van journalistieke solidariteit benadrukt in een tijd van toenemende druk.