Archiwum Edukacji #49 - Wełna - tradycyjnie innowacyjna. Wykład Ewy Gołębiowskiej

Polska szkoła tkaniny dużo zawdzięcza polskiej wełnie. Surowa i gruba łatwo poddawała się wyobraźni artystek. Dawała gęstość i oryginalną fakturę, trudną do uzyskania z przemysłowej przędzy oraz pięknie przyjmowała naturalne barwniki.

Nie było łatwo ją zdobyć przed laty, ale teraz chyba jeszcze trudniej. W końcu ilość owiec zmalała w Polsce prawie 20 krotnie. Kryzys nie dotyczy Polski, ale całego uprzemysłowionego świata.

Jak to się stało, że zapomnieliśmy o wyjątkowych właściwościach wełny, a tę lokalną, często starych ras owiec, pozwalamy wyrzucać? Zachłysnęliśmy się nowoczesnością — łatwością użytkowania, miękkością i urodą sztucznych tkanin. Skusiły nas luksusowe, wcześniej niedostępne merynosy, kaszmiry, angory i alpaki, w związku z czym w całej Europie wełna z rodzimych ras owiec nie jest właściwie wykorzystywana. Wśród producentów panuje przekonanie o niskich walorach tego surowca, wypieranego przez wełnę z Australii i Nowej Zelandii, Ameryki Południowej czy Chin oraz włókna sztuczne. Kiedy runo lokalnych owiec jest wyrzucane, ograniczany jest wypas, maleje bioróżnorodność, a tradycyjne rasy owiec są zagrożone. Ludzie tracą źródła utrzymania, społeczności samowystarczalność, dostęp do żywego kulturowego dziedzictwa, wraz z nimi odporność na kryzysy i godność. Takie historie powtarzają się w każdym europejskim kraju, ale ja chciałabym opowiedzieć te, które mają dobre zakończenie…

Ewa i Anna Gołębiowskie "Z szacunku do wełny" > czytaj cały tekst

O drogach wyjścia, pasjonatach wełny, wełnianych innowacjach i o tym, jaką rolę odgrywa w tym design opowie Ewa Gołębiowska, współtwórczyni Zamku Cieszyn, wiceprezeska Stowarzyszenia Projektowego SPFP i wełniana aktywistka.

Rok 2026 został ogłoszony przez Organizację Narodów Zjednoczonych Międzynarodowym Rokiem Pasterstwa i Pasterzy. Z tej okazji zachęcamy do umilenia uczestniczenia w spotkaniu własnymi robótkami i pracami tekstylnymi.

____________

Prezentowana wypowiedź była połączona z prezentacją, co pozwoliło zobaczyć ludzi i ich pasje - projekty, produkty, programy i miejsca z całej Europy. Wersja audio gubi rownież informacje ujęte na slajdach, ale nie przeczytane. Pozostała żywa nie retuszowana rozmowa z powtórzeniami, zapomnieniami. W takiej sytuacji mogę jedynie serdecznie zaprosić do przeczytania artykułu. Ewa Gołębiowska