GPT-NL is bijna klaar, maar zoekt nu klanten én daadkracht van de overheid

Aug 7, 2025

Saskia Lensink, productmanager bij GPT-NL, werkt aan een nieuw Nederlandstalig taalmodel om de Amerikaanse AI-dominantie tegen te gaan. Ze bespreekt de noodzaak van Europese, privacyvriendelijke alternatieven. De samenwerking met mediapartijen biedt unieke trainingsdata en zorgt voor eerlijk gebruik. Lensink legt uit hoe ze keuzes maken rondom datasamenstelling en functies, waarbij ze zich eerst richten op basisvaardigheden. De aflevering belicht ook de uitdagingen van vergunningen en adoptie binnen de overheid.

Ask episode

AI Snips

Chapters

Transcript

Episode notes

INSIGHT

Eigen Nederlands Model Met Juridisch Fundament

GPT-NL bouwt een eigen large language model volledig vanaf de grond en traint alleen op data waarvan gebruiksrechten zijn geregeld.
Het model richt zich op Nederlands en Engels en op professionele basistaken zoals samenvatten en versimpelen.

ADVICE

Investeer In Digitale Soevereiniteit

Zorg voor digitale soevereiniteit en eigen alternatieven om afhankelijkheid van Amerikaanse big tech te verminderen.
Begin klein en investeer gericht om een Nederlands model met lokale taal en cultuur te verankeren.

INSIGHT

Unieke Gelicentieerde Nederlandse Data

GPT-NL claimt unieke datasets met licenties van Nederlandse data-eigenaren die anderen waarschijnlijk niet hebben.
Die aanpak verhoogt zowel kwaliteit als juridische duidelijkheid ten opzichte van modellen die het web ongecontroleerd scrapen.

Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode

Get the app

TNO, Surf en het NFI werken momenteel samen aan GPT-NL, een eigen taalmodel van Nederlandse bodem. Daarmee willen ze een alternatief bieden voor de Amerikaanse AI-dominantie van partijen als OpenAI en Google. Te gast in deze Technoloog is Saskia Lensink, product manager van GPT-NL.

De timing is niet slecht: steeds meer organisaties en overheden zoeken bewust naar Europese, privacyvriendelijke alternatieven. Sinds eind juni wordt het Nederlandse model getraind op Snellius, de nationale supercomputer. De eerste resultaten zijn nog pril, maar de ambitie is duidelijk: een model bouwen dat op allerlei plekken in de samenleving kan worden ingezet.

De ontwikkeling van GPT-NL vergt scherpe keuzes. Tijdens de training moeten ontwerpkeuzes gemaakt worden over datasamenstelling, parameters en architectuur. Ook op het gebied van functies komt er steeds meer bij kijken. De grote spelers bieden inmiddels reasoning, agents en andere geavanceerde toepassingen. GPT-NL kiest er voorlopig voor om zich eerst te focussen op de kern van het model en basistaken te implementeren als samenvatten, versimpelen of schrijven.

Opvallend is de recente samenwerking met mediapartijen, verenigd in NDP Nieuwsmedia. Daarmee kan GPT-NL Nederlandse journalistieke content gebruiken als trainingsdata. Die samenwerking biedt niet alleen een rijkere dataset, maar ook duidelijkheid over het eerlijk gebruik van trainingsdata. Leveranciers van data krijgen 50% van de licentie-opbrengsten van GPT-NL, al is het nog onduidelijk wié het model dan moeten gaan afnemen. De Rijksoverheid vormt een ideale launcing customer, maar op dit moment is er nog geen deal.

De doelgroep is breed. Allerlei Nederlandse overheden zouden moeten warmlopen voor een model dat zich aan de AVG en AI-act houdt, maar in de praktijk blijkt AI-gebruik daar sterk gefragmenteerd. Het bedrijfsleven vertrouwt inmiddels stevig op Microsoft-oplossingen en de bijbehorende AI-producten. Toch denkt GPT-NL zich daartussen te kunnen positioneren, onder meer door openheid, transparantie en Europese gegevensbescherming centraal te stellen. Hoe gaat GPT-NL zich invechten tussen de reuzen van big tech?

Gast

Saskia Lensink

Video

Youtube

Links

Hosts

Ben van der Burg & Daniël Mol

Redactie

Daniël Mol

Rosanne Peters

See omnystudio.com/listener for privacy information.