De virtuele sekte rukt op: “De invloed van AI op spiritualiteit kan erg gevaarlijk zijn”

Mar 9, 2026

Kerstine Vanderput, hoofd van het Belgische JAXO/IACSSO en sekte‑expert, waarschuwt voor digitale goeroes in de metaverse. Ze bespreekt hoe AI en avatars spirituele manipulatie, isolatie en financiële uitbuiting versnellen. Ze legt uit waarom algoritmes jongeren in gevaar brengen en pleit voor meer onderzoek en Europees beleid.

Ask episode

AI Snips

Chapters

Transcript

Episode notes

INSIGHT

Virtuele Sektes Werken Volledig Online

Virtuele sektes bestaan en opereren volledig online, vaak met avatars in metaverse of immersive rooms.
Kerstine Vanderput legt uit dat AI en algoritmes tunnel-effecten versterken en spiritualiteit individualiseren tot cherry-picked geloofsmixjes.

INSIGHT

Algoritmes Vormen Gevaarlijke Tunnelvisies

Algoritmes creëren tunnelvisies die kwetsbare jongeren in toxische bewegingen duwen, zoals pro‑Anna communities.
Vanderput beschrijft hoe zoekgedrag naar vermageren leidt tot steeds extremere content en radicalisering.

INSIGHT

Crypto En Anonieme Avatars Verhullen Misbruik

Betalingen en macht in virtuele kerken verlopen via crypto en anonieme avatars, wat toezicht bemoeilijkt.
Een moderator of avatar kan grote echte schade aanrichten, zoals miljoenenfraude of machtsmisbruik.

Get the Snipd Podcast app to discover more snips from this episode

Get the app

Wie "goeroe” zegt, zeker als het over sektes gaat, denkt mogelijk aan een langharige charismatische leider in een wit kleed. Maar steeds vaker is het een persoonlijke mentor die jouw avatar naar zijn kerk lokt in de metaverse. “De invloed van artificiële intelligentie op spiritualiteit en religiositeit baart ons zorgen”, aldus het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO).

Na de Orde van de Zonnetempel in de jaren ‘80 en ‘90, en later Scientology bijvoorbeeld, hoorden we niet bijster veel meer van grote, bezwerende sektes in eigen land. Toch waren en zijn ze er wel degelijk. Sinds de coronacrisis is de pseudowetenschap in opmars, en ook bewegingen die de “heilige vrouwelijkheid” centraal stellen doen het goed. Eén trend valt extra op: de virtuele sektes...

Voor deze aflevering trekken we naar Kerstine Vanderput, hoofd van het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO). Daar hebben ze de grootste verzameling van literatuur over sektarische organisaties en bewegingen, al is het tegenwoordig vooral online te doen. De snelle ontwikkeling van artificiële intelligentie (AI) heeft ertoe geleid dat (nieuwe) kerken in augmented reality, virtual reality of immersive rooms volgelingen zoeken, afhankelijk maken en niet zelden ook geld aftroggelen. De avatars die in de metaverse naar een kerk gaan, zijn al lag niet meer op één hand te tellen.

“De manipulatie van een kwetsbaar persoon gaat veel sneller door AI”, waarschuwt Vanderput. Volgens haar zijn we er ons als samenleving te weinig bewust van hoe ver het kan gaan. Het IACSSO trekt dan ook aan de alarmbel: er is dringend meer onderzoek nodig naar de band tussen AI en spiritualiteit, en liefst van al op Europees niveau.

CREDITS

See omnystudio.com/listener for privacy information.