107. Tim van der Meulen over het spel in en van het onderwijs

Samenvatting

 Te gast is Tim van der Meulen, tijdens de opname kerndocent didactiek bij Academica, nu gastdocent aldaar en fulltime werkzaam bij OCW expertisescholen, en we spreken over het paradoxale van spel en spelen in het onderwijs.

Volgens Tim wordt het spel in het onderwijs vooral gebruikt in het kader van motivatie, zeker door onderwijsvernieuwers. Spelen wordt tegenover leren gezet. Maar wat als de school zelf het spel is? Dat heeft Tim tijdens zijn studies geschiedenis en filosofie geleerd van de visie op het spel en de spelende mens van historicus Johan Huizinga.

Voor Huizinga zijn alle cultuurelementen spel, zoals de school, maar ook de wetenschap en de taal. Het wezenlijke kenmerk van het spel is zijn paradox. Enerzijds is het serieus, anderzijds een doen alsof. Enerzijds kent het regels en structuren, anderzijds gaat het om verbeelding en frivoliteit. De paradox van de spelende mens is dus dat wij helemaal in het spel opgaan, maar tegelijkertijd beseffen dat iets maar een spel is.

Dat gebeurt precies in een goede les, stelt Tim. Een leraar hanteert heldere regels en een gestructureerde didactiek en uitleg, misschien wel met enige strengheid, en leerlingen doen enthousiast mee in dit spel, terwijl ze weten dat de serieuze leraar hen ook liefheeft. De vraag is echter of wij in onze cultuur en onze scholen dit onderwijspedagogische spel nog willen of kunnen spelen.

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.