In deze tweede en laatste aflevering van Betrouwbare Bronnen over het boek van Wilma Kieskamp Sigrid Kaag, de schaduwpremier duiken Jaap Jansen en PG Kroeger met de auteur in de fase na haar bijzondere loopbaan te midden van gruwelijke internationale conflicten.

Het eerste wat opvalt is hoe de VN-diplomaat opnieuw heel methodisch haar overstap naar de nationale politiek voorbereidt. De anders altijd zo ingetogen, haar privéleven afschermende Sigrid Kaag liet zelfs een daarnaar zeer gretige Ivo Niehe binnen komen in haar huis in Jeruzalem. Bij de beeldvorming werd niets aan het toeval overgelaten.

Zeker zo opmerkelijk is de rol die CDA-prominent en oud-minister Ernst Hirsch Ballin in deze fase speelde. Het valt op dat zij zich als kersverse D66-minister in een reeks van lezingen en optredens profileert op onderwerpen die dicht tegen zijn denken aan zitten. Het belang van waarden als draagzuilen van de rechtsstaat bijvoorbeeld.

Het ministerschap van Buitenlandse Handel en ontwikkelingssamenwerking maakte van Kaag geen bekende persoonlijkheid. Daarvoor was die portefeuille te specifiek en moest zij te veel buiten ons land onderhandelen en bezoeken afleggen. Door daar overheen te springen met haar meer ideologische en abstracte betogen gaf zij D66 een nieuwe thematiek na de jaren waarin Alexander Pechtold zich profileerde als bedreven en pittige debater in het Haagse spel. En daar sloot haar claim van het brengen van nieuw leiderschap goed op aan.

Net als bij de VN, zo laat Kieskamp zien, durfde Kaag aan het Binnenhof forse risico’s te lopen. Haar gooi naar het lijsttrekkerschap was vanuit haar post en geringe Haagse ervaring al gewaagd. Het openlijk uitdagen van Mark Rutte - zelfs fysiek met het zich openlijk fotograferen met zicht op 'zijn' Torentje - was dat niet minder. Ook de heel andere manier van het omgaan met Wilders was zo'n scherp gecalculeerd risico.

De kabinetsformatie van 2021 liet zien dat bij alle berekening het gebeuren in Den Haag zeer onberekenbaar kan blijven. Kaag claimde een moreel kompas, maar moest erg vaak haar ook sterk aanwezige pragmatische kant voorrang geven. Haar weg scheidde zich dan wel van die van Rutte, maar zij gaf hem de kans te herstellen en de coalitie te leiden die hij graag wilde. Met de interne troebelen binnen D66 in de affaire-Van Drimmelen leek zij te schipperen tussen ‘nieuw leiderschap’ en afstand houden. Is zij dan toch meer diplomaat en bestuurlijk ingesteld en minder de raspoliticus met de trefzekere intuïtie?

Kieskamp kent het eind van het Kaags verhaal ook nog niet, maar houdt vast aan de les dat ze bereid is tot grote risico's en daarin vrijwel altijd doeltreffend blijkt te zijn.

***

Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars via Vriend van de Show. Onder vrienden van de show worden een aantal exemplaren van het boek verloot. Ook meedingen? Word snel vriend van de show!