Terugblik op München en eerste indrukken

SpaceX-oprichter Elon Musk, mede-oprichter Pieter Thiel van de Amerikaanse softwarereus Palantir. Het zijn mannen die Instituut Clingendeal omschrijft als ‘de tech-libertariërs’ van Silicon Valley. Ze hangen het gedachtegoed van de Maga-beweging van Donald Trump aan en duwen de overheid het liefst zo ver mogelijk in haar hok. 

Dit zijn ook de steenrijke topmensen van bedrijven waarvan Europa te sterk afhankelijk is, waarschuwt veiligheidsexpert Bart van den Berg in deze editie van de podcast ‘In het defensief’. Zo werd vorig jaar bekend dat Musk eigenhandig de Starlink-satellieten boven Oekraïne heeft laten uitschakelen om een offensief van het Oekraïense leger in 2022 te stoppen. De onderlinge communicatie tussen militairen viel uit en drones konden ze niet meer gebruiken.

Palantir levert momenteel de opsporingssoftware die de omstreden Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikt om illegale migranten te vinden. Oprichter Thiel hielp de huidige Amerikaanse vicepresident JD Vance in het zadel en gelooft niet in de democratische rechtsstaat en is kritisch op het vrouwenkiesrecht.  

Volgens Van den Berg moet Europa zich afvragen of ze te dicht moet aanschurken tegen dit soort onvoorspelbare ceo's. De speech van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio op de Veiligheidsconferentie van afgelopen weekend maakte volgens hem duidelijk dat de Verenigde Staten niet veel waarde meer hechten aan de ‘internationale rechtsorde’ maar het eigen nationale belang voorop zetten. Waar kun je dan als Europese overheid of bedrijf nog je recht halen als er gedoe komt met Musk of Thiel.     

‘Europa moet zich niet laten afleiden vanuit de hoop dat we tijd hebben gewonnen en dat we echt op de Amerikanen kunnen bouwen,’ zegt Van den Berg. ‘We moeten écht onze zaken voor elkaar krijgen. Het gaat ook over de internationale rechtsorde, die vinden de Amerikanen op dit moment echt niet belangrijk.’ 
 
Hoewel Europa volgens Van den Berg ‘echt wat kan’ en bijvoorbeeld nog een behoorlijke maakindustrie heeft, leunt Europa op sommige gebieden nog te veel op de VS. Bijvoorbeeld op het gebied van nucleaire capaciteiten.  

Frankrijk, het enige land met kernkoppen in de Europese Unie, opende in München de deur voor samenwerking met Duitsland. ‘Het idee van een meer geïntegreerde Europese nucleaire militaire macht, is waardevol’, zegt Van den Berg. ‘Maar ik moet nog zien of de Fransen dat echt gaan doen'.  Uiteindelijk komt het neer op politieke wil, zegt de Clingendaelmedewerker. Dat blijft een probleem in de EU. 'We hebben kennelijk heel veel externe druk en dreiging nodig om tot een gezamenlijke agenda te komen'.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

➡ https://www.cortimedia.nl/veldheren-conferentie

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.