Signalering en blockchainanalyse in opsporing

Verhuld vermogen is al jaren een belangrijk thema voor de Belastingdienst. In deze aflevering schuiven Alaaddin Önal, landelijk programmamanager Verhuld Vermogen, en belastinginspecteur Bahir Habibi aan om uit te leggen wat daar precies onder valt en hoe dat in de praktijk wordt opgespoord. Het gaat om vermogen dat bewust buiten het zicht van de fiscus wordt gehouden, bijvoorbeeld via buitenlandse constructies of complexe financiële structuren. Bekende voorbeelden zoals de Panama Papers laten zien hoe dat soort praktijken aan het licht kunnen komen. Tegelijkertijd is niet iedere fout direct opzet: waar ligt de grens tussen iets bewust verzwijgen en simpelweg vergeten om het op te geven? En wanneer ben je eigenlijk te laat om dat nog recht te zetten?

Crypto speelt binnen dit thema een steeds grotere rol. Het is één van de manieren waarop vermogen verhuld kan worden, maar zeker niet de enige. De vraag is hoe vaak dat daadwerkelijk voorkomt en hoe groot het probleem is in verhouding tot andere vormen van verhulling. De Belastingdienst werkt met verschillende thema’s, waarvan crypto er dus één is. Daarbij rijst ook de vraag in hoeverre crypto expliciet onderdeel is van het beleid en hoe actief er op wordt gecontroleerd. Wat kan de Belastingdienst concreet doen om dit soort vermogen op te sporen, en welke rol speelt internationale samenwerking daarin? Veel vormen van verhulling hebben immers een grensoverschrijdend karakter.

Nieuwe regelgeving moet daar verandering in brengen. De Europese richtlijn DAC8 is bedoeld om meer transparantie te creëren rondom cryptovermogen. Maar hoe effectief is zo’n maatregel als mensen die bewust willen ontduiken mogelijk buiten reguliere exchanges blijven? Tegelijkertijd bestaat er al een inkeerregeling, waarbij belastingplichtigen vrijwillig hun fouten kunnen herstellen. Hoe werkt die regeling precies, en is het nog mogelijk om daar gebruik van te maken?

Binnen de Belastingdienst wordt ondertussen gewerkt aan het vergroten van de kennis over crypto. Er lopen verschillende projecten en er wordt gebruikgemaakt van blockchainanalysebedrijven om transacties inzichtelijk te maken. Daarmee ontstaat een beter beeld van hoe crypto wordt gebruikt en wanneer er mogelijk sprake is van verhulling. Toch blijven er grijze gebieden. Hoe wordt crypto fiscaal behandeld? En hoe zit het bijvoorbeeld met stablecoins: zijn die te vergelijken met reguliere valuta, of vallen ze onder beleggingen in box 3? Ook praktische vragen spelen een rol, zoals de behandeling van tegoeden bij fintech- of cryptodienstverleners en de mogelijkheden voor peildatumarbitrage.

Daarnaast komen privacytools zoals mixers en privacycoins aan bod. In hoeverre vormen die een probleem voor toezicht, en ben je automatisch verdacht als je er gebruik van maakt? En hoe kijkt de Belastingdienst naar ontwikkelingen binnen DeFi? Tot slot: waar ligt de grens tussen box 3 en box 1 voor actieve cryptogebruikers, en welke fouten worden in de praktijk het vaakst gemaakt bij het aangeven van cryptovermogen? Co-host is Bert Slagter.

Over de podcast 

Cryptocurrency are here to stay. In deze wekelijkse podcast gidst Daniël Mol je door het belangrijkste cryptonieuws, langs hypes en trends, voor- en tegenstanders en winst en verlies. In het A-deel bespreken we het laatste nieuws en in het B-deel gaan we in gesprek met een gast. Van cypherpunkpioneers tot grootbanken die aan de haal gaan met stablecoins, van Bitcoin tot Ethereum tot CBDC's. Alles passeert de revue.

Reageren? Stuur dan een mail naar cryptocast@bnr.nl  

Gasten 

• Alaaddin Önal is programmadirecteur Verhuld Vermogen bij de Belastingdienst
• Bahir Habibi is belastinginspecteur Verhuld Vermogen bij de Belastingdienst
• Bert Slagter is analist bij kennisplatform Bitcoin Alpha.

Host 

• Daniel Mol is redacteur en presentator van de Cryptocast. Hij is sinds 2017 met Bitcoin bezig en kwam in 2021 bij het team van de Cryptocast. 

Redactie 

• Daniel Mol 
• Matthijs Damsteeg 

See omnystudio.com/listener for privacy information.