Rozmowa z dr. Mateuszem Szpytmą zaczęła się od gratulacji: wiceprezes IPN otrzymał nagrodę im. bp. Romana Andrzejewskiego za dokumentowanie historii polskiej wsi i współtworzenie Muzeum Ulmów w Markowej. Szpytma nie ukrywał, że to temat bliski mu biograficznie i zawodowo – wraca w jego pracy od lat, a i rodzinne korzenie prowadzą wprost do Markowej.
Ja ze wsi pochodzę, o wsi dużo piszę, o historii wsi przede wszystkim
– mówi dr Mateusz Szpytma.
W rozmowie pojawił się też wątek rodzinny: bliscy Szpytmy mieszkają w domu, w którym urodziła się bł. Wiktoria Ulma. Jak podkreślał, to nie tylko historia „do opowiadania”, ale żywa pamięć pielęgnowana przez rodzinę.
Mieszkają w tym domu (…) i kultywują pamięć, i propagują kult też błogosławionej rodziny Ulmów
– relacjonuje.